FlightSim Store Webshop

 

 

Home arrow Reviews arrow Aircraft arrow Review Cessna Citation X van Wilco/FeelThere

Advertisement

Review Cessna Citation X van Wilco/FeelThere
donderdag 10 januari 2008 11:05 GMT+1

Review Cessna Citation X van Wilco/FeelThere,

 

Verdient deze een X?

 

Door Lennard van Raat

 

 

 

De Citation is eigenlijk voor vliegsimmers een ideaal vliegtuig. Het kan ingezet worden voor grote afstanden (3250 NM / 6020 KM), maar ook kleine afstanden, net waar de “zakenreiziger” naar toe moet. Het kan erg hoog vliegen (FL 510!!) en het gaat supersnel – bijna de geluidssnelheid, Mach 1, dus lange vluchten worden korter dan gemiddeld! Ook is de kist voor simmers ideaal, omdat het twee werelden combineert in de besturing: kort door de bocht, enerzijds Boeing, anderszijds Airbus. De cockpit is compleet digitaal, met slechts wat standby-instrumenten als analoge versies, en ook is het toestel uitgerust met het zgnd. FADEC-motormanagement. Zo zijn er detents waarin de gashendels “geklikt” moeten worden, zoals bij Airbus of de ATR, waardoor het vliegtuig zelf de ideale thrust voor specifieke fasen van de vlucht berekent. Anderzijds is er meer te doen voor de piloot dan bij een Airbus: er is bijvoorbeeld geen autothrottle. Behalve de detents moet je de thrust zelf aanpassen om de gewenste snelheid te krijgen. Zo heb je tijdens elke approach weer het gevoel alsof je een moderne turboprop bestuurt. Hoewel Eaglesoft zich al enkele jaren geleden aan dit vliegtuig gewijd heeft voor een virtuele omzetting, die deels functioneel was, is nu Wilco/FeelThere met een eigen, nieuwe versie gekomen.

 

Het zijn eigenlijk twee versies: één voor FS9 en één voor FSX. Dit is een groot pluspunt, aangezien velen van ons nog met FS9 vliegen. In de FSX-versie zijn er wat leuke extra’s, zoals de stewardess die daadwerkelijk handelingen verricht, en gaat zitten in cruciale fasen van de vlucht. Hoewel ze er vreselijk “digitaal” uitziet, is het aardig, maar meer ook niet. Liever had ik zelf gezien dat FeelThere hun product àfgemaakt hadden, want nu is de frustratie alleen maar des te groter dat zo een goed vliegtuig niet perfect is. Qua eye-candy is het toestel overigens wel helemaal afgemaakt, en meer dan dat: wanneer de motoren afgezet zijn, en de parkeerrem actief is, worden blokken onder de wielen gezet, pionnen rondom het vliegtuig neergezet en de motoren met kappen afgedekt. Wanneer de Citation op vier grote luchthavens (Frankfurt, Parijs, Londen en New York) naar een speciale business-parkeerplaats wordt getaxied, met 117.50 in NAV2 gezet, dan komen al snel limousines aanrijden en wordt letterlijk de rode loper uitgerold. Dit is meer dan in een gemiddeld FS-vliegtuigpakket geboden wordt. Slim is de optie om een “no-candy” alternatief te bieden, te kiezen via het “Aircraft” menu van FS9/FSX, die deze gimmicks niet heeft, waardoor de framerates wat hoger zijn. Deze blijven overigens sowieso heel redelijk binnen de perken.

 

Typisch voor FeelThere, is het gehele uiterlijk van het vliegtuig fantastisch te noemen. De vormen zijn, mijns inziens, niet heel makkelijk precies na te bootsen voor programmeurs, maar vanuit elke hoek is het vliegtuig vrijwel niet van een foto te onderscheiden.

 

image002.jpg 
Citation X: prachtig lijnenspel

 

Het technische gedeelte van het vliegtuig is grotendeels realistisch nagebootst. Het throttle-systeem is realistisch, met detents en daartussen de vrije ruimten. Maar, zodra we vanuit de virtual cockpit als pop-up panel de pedestal willen openen, om hier even naar te kijken, slaat de verbazing toe: er zit geen enkel leven in dit deel van de cockpit!

 

image004.jpg

 

Vreemd genoeg werkt dit 2D-panel wel vanuit de 2D-cockpit. Omdat functies als radio, transponder etc. allemaal via het pedestal te bedienen zijn, is het erg jammer dat men dan moet terugschakelen naar de 2D-cockpit. Het kost tijd en het breekt het gevoel van “aanwezig zijn” (waar de naam FeelThere toch voor zou moeten staan?). Dit had dus afgemaakt moeten worden – zoiets komt toch wel naar boven tijdens beta-tests? Zoals in het screenshot hierboven te zien is, is het panel erg mooi scherp, maar soms behoorlijk donker. Instrumenten zijn dan moeilijk leesbaar, en men moet ook weer naar de 2D-cockpit. Hetzelfde euvel vindt je ook in Wilco/FeelThere’s Boeing 737PIC; de virtual cockpit kan vreselijk donker zijn, waardoor instrumenten vrijwel niet meer te lezen zijn. Jammer dat men deze ervaring voor de ontwikkeling van dit vliegtuig niet heeft meegenomen. Eveneens vind ik het jammer dat, hoewel het panel er verder mooi en scherp uitziet, de 3D-verhoudingen voor mij niet realistisch overkomen. Een kijkje op Airliners.net verraadt al snel dat de cockpitramen (vanuit de cockpit gezien) in het echt lang niet zo smal ogen als in de virtuele versie. De dwars-en tussenbalken tussen de cockpitramen zijn hier dusdanig dik, dat het uitzicht zelfs flink belemmerd wordt. Hoe je je ook positioneert in je virtuele stoel, de ramen blijven te smal. Ook het hangende kompas is vreemd uitgebeeld in de 3D-versie – een texture-loos streepje, dat is alles. Hier had iets meer zorg aan besteed kunnen worden.

 

image006.jpg
De 2D-cockpit is duidelijk en scherp

 

image008.jpg
Te smalle cockpitramen en dikke, zichtbelemmerende dwarsbalken in de VC

 

Qua functionaliteit biedt het panel overigens veel. Het is even wennen, dat bepaalde functies van de autopilot zich op de pedestal bevinden (zoals altitude en heading). Het is soms lastig omdat je met pop-up panels moet werken en erg snel moet switchen tussen panels, maar daar bevinden de knoppen zich nou eenmaal ook in de realiteit. De overhead ziet er bijvoorbeeld ook nogal leeg uit – geen enkele knop te vinden. Al deze knoppen (APU, bleeds, hydraulics, exterior & interior lighting etc.) bevinden zich vóór de piloot, onder de flight instruments. Het toestel heeft een werkende weerradar – prachtig. Helaas, maar dat is inherent aan dit extraatje, kost dit wel behoorlijk wat framerates. Erg goed zijn de geluiden, custom opgenomen voor deze add-on. Start-up is werkelijk een genot, de boxen moeten flink hard staan! (Al vermoed ik dat het geluid vanuit de cockpit van een echte Citation dan een stuk zachter zal zijn!). Maar ook hier weer kleine problemen: soms klinken geluiden wèl in de 2D-cockpit, en niet in de VC, of ze klinken wel in de FSX-versie en niet in de FS9-versie. Zo is het stil bij het indrukken van de APU-Test button in FS9, maar niet in FSX. Ook de Standby HSI bleef bij mij onder alle omstandigheden dood. De vlaggen verdwenen niet, ook niet bij een herinstallatie. Dit zijn weer slordigheidjes, die een potentieel prachtig product niet de volle score brengen.

 

Erg goed nagebootst is de belangrijke rol van de MFD’s (via het Honeywell Primus 2000 vluchtsysteem, dat meer is dan slechts een autopiloot) – hier vindt je alle vluchtgegevens terug: V-speeds, flap-standen, trim indications etcetera. Al je (vlucht)informatie gaat via beeldschermen die daadwerkelijk functioneren. Jammer puntje is wel dat de automatische V-speeds niet berekend worden, wat wel een optie is in het echte, grote voorbeeld. Gelukkig heeft Wilco in de manual wel de nodige tabellen bijgesloten om deze zelf op te zoeken. Ook hier weer een minpuntje: de tabellen staan midden in een tutorial, en niet bij de checklists. Lastig vindbaar, op deze manier. Sowieso is de bijgevoegde manual verre van duidelijk en compleet (zinnen als: “for purists, you may certainly enter your route manually. You manual-types know how to do this already”. Vervolgens géén enkele uitleg over hoe dat dan moet. Dit is voor beginnende simmers niet vriendelijk). De schrijver (zelf geen piloot) schrijft in een erg populaire stijl, die kan gaan irriteren (“Sounds intimidating? Well, it isn’t. OK, it is. A little bit. But stick with me, and….”) Hij vermeldt aan het begin van de manual dat deze verre van compleet is, want “complete manuals kan je zelf wel via het internet opzoeken”. Tja, dat is wel makkelijk gezegd, maar de klant betaalt toch deels hiervoor…

 

Het TCAS-systeem is werkend en realistisch, met alle correcte aanwijzingen. Ook de FMC is volledig werkend, maar qua complexiteit (waar Wilco op hun site flink over opschept) valt deze erg mee. Het apparaat is lang niet zo complex als bijv. Level-D’s 767, maar is meer te vergelijken met de FMC van bijvoorbeeld de Dash 8 of ATR 72. Niettemin, elke functie werkt goed, en de navigatie-database is erg compleet. Dit maakt het vliegen erg fijn, tezamen met de goede vliegeigenschappen: zowel volledig met de hand als via de “officiële” procedures is dit vliegtuig erg goed te vliegen. Bij de approach worden glideslope en localizer uitstekend en strak gevolgd; dit brengt vrijwel elke vlucht tot een goed einde.

 

image010.jpg
Final Approach op Maastricht Airport (NL2000). Het standby-kompas hangt aan..tja…

 

Waar het toestel in de lucht een juiste balans bezit tussen wendbaarheid en “zwaarte”, is deze echter op de grond weer zoek. Taxieën is uitgesproken moeilijk – zelfs met idle thrust schiet ze behoorlijk vooruit. Zelfs met de kleinste pedaaluitslag draait het toestel nerveus van richting, met het gevaar een vleugel in de grond te boren als je even niet oplet. Het vliegtuig lijkt me hier, ten opzichte van de realiteit, toch wel iets tè overgevoelig.

 

Tot slot nog een paar opmerkingen. Een mooie feature is het Airshow System – een aantal beeldschermen in de cockpit en in de cabine die continue vluchtinformatie weergeven. Dit is wel weer een staaltje “finishing touch”. Ook de nachtverlichting is bijzonder sfeervol. Erg handig is ook de Configuration Manager, die je uit allerlei opties en configuraties laat kiezen betreffende het vliegtuig, zoals bijvoorbeeld cold&dark aan het begin van de vlucht. Dit is nog lang niet standaard te vinden bij alle add-ons.

 

image012.jpg
Een werkend AirShow-System: een primeur!

 

image014.jpg
Prachtige en sfeervolle nachtverlichting in de cockpit

 

Concluderend is dit op zich een fantastisch vliegtuig, waarmee Wilco/FeelThere een aantal hoge ogen gooit. Het is bijna een X (10) waard, maar niet helemaal. Door de grote kwaliteit is het des te meer frustrerend, dat men een behoorlijk aantal “schoonheidsfoutjes” heeft laten zitten. Diverse daarvan zouden redelijk makkelijk via een nieuwe patch opgelost moeten kunnen worden. Laten we hopen dat die er nog komt. De manual liet erg veel te wensen over, maar gelukkig heeft Wilco dit zelf ook ingezien, en naast de reeds bestaande manual (te vinden en downloaden via http://www.wilcopub.com/index.cfm?fuseaction=prod_citationx) krijgt men nu een “Instrumentation and Avionics Manual” bij het product. Een tutorial is dit niet, maar wel een manual waarin elk systeem van het vliegtuig tot in groot detail uitgelicht wordt. Tja, en dan nog het voor mij rare feit dat er geen support forum is….Problemen oplossen kan uitsluitend “privé”, door contact op te nemen met Wilco. Eén van de mooie elementen van vliegsimulatie is toch juist de community, en via een forum leert men van elkaar het meest - gebruikers onder elkaar. Het is te hopen dat dit niet het begin is van een nieuwe trend. Maar, hopelijk wordt het wel een nieuwe trend voor alle andere developers, om add-ons van zo een hoge kwaliteit te leveren!

 

image016.jpg

 

 
< Vorige   Volgende >