Schitterend vliegtuigen uit Zuid Frankrijk maar vliegen ze ook nog?

Review Aerosoft (Wilco Publishing/FeelThere) Airbus Series Volume 2 (FSX/FS2004)
Door Angelique van Campen

Om het geheel overzichtelijk te houden en toch de juiste balans te vinden met de hoeveelheid plaatjes, zijn bijna alle plaatjes "clickable", wat tot gevolg heeft dat een veel groter exemplaar in een nieuw venster geopend wordt.
Veel leesplezier en op en/of aanmerkingen zijn - mits gestructureerd - altijd welkom.

Introductie
Wilco Publishing heeft een gedegen naamsbekendheid opgebouwd als het gaat om fraaie producten zoals de bekende PIC (Pilot In Command) series van bv. de Boeing 737, 777, Airbus Series Volume 1 etc. Sommigen zullen beweren dat het een product van niets is, andere vinden het het neusje van de zalm. Dat zal je overigens altijd houden en gelukkig maar, want dan hebben we allemaal nog iets te kiezen. Persoonlijk vindt ik de cockpit van het grootste belang dat die er fraai uitziet maar als het even kan, dat ook alles werkt. Met alles werkt bedoel ik dan dat uiteraard de instrumenten werken maar ook alle schakelaars, draaiknoppen of schuiven. Ook dit blijft een verschil van mening maar wat misschien heel belangrijk is en dat staat los van wat het product allemaal in huis heeft en wat het simuleert, is de service. Service of After Sales, is wellicht het allerbelangrijkste. Geeft de add-on leverancier goede en gestructureerde antwoorden op al je vragen, is er een forum beschikbaar waar een ieder naar behoren wordt geholpen, komen er – uiteraard als hier de noodzaak voor is – regelmatig updates, services packs of patches uit ter verbetering van het product. Kortom, alles wat maar heeft te maken met de support van je duur gekochte product.

Wat kun je verwachten?
Je krijgt voor je geld een veelheid aan vliegtuigtypes, namelijk de A330 familie, bestaande uit de A330-200 en de -300, de A340-300 en de A340-600. Wat er eigenlijk mist is de A340-200 en de A340-500 maar die reden kan ik als buitenstaander nog wel verklaren. De A340-200 is in werkelijkheid nu niet echt een handige set geweest van Airbus en dientengevolge ook weinig verkocht. Dit geldt ook voor de A340-500, het kleinere broertje van de -600. Verder heeft men ook nog de A330-200 MRTT (Multi Role Transport Tanker) toegevoegd aan het lijstje. Dit moest ook wel daar CLS (Commercial Level Simulations) dit ook al had gedaan, dus kon Wilco niet echt achter blijven.

A330-200

A330-300

A340-300

A340-600

A330 MRTT

Dat men voor dit pakket heeft gekozen, uit zich ook in de cockpits. In werkelijkheid zijn deze nagenoeg gelijk aan elkaar getuigen de real life cockpit conversion trainings. Ok, MSFS cockpits zijn niet zo geavanceerd als de real ones maar toch, met wat kleine aanpassingen waaronder – heel vanzelfsprekend – het verschil tussen een twee- of viermotorig vliegtuig.
Concreet, v.w.b. de hoeveelheid vliegtuigen en aangeboden cockpits met werkende FMC is het een fraaie prijs/kwaliteit stelling maar, ja ja, er zit helaas een maar aan. De Wilco support is niet meer wat het geweest is. Voor veel zaken kun je terecht bij de ontwikkelaar van dit stukje software – FeelThere – echter voor technische problemen moet je naar Wilco Support. Je kunt je hier dan niet wenden tot een forum maar dien je je vraag direct aan Wilco te stellen zonder dat je je ervaringen of problemen met anderen kunt delen. Heel jammer, want Wilco – helaas proefondervindelijk ondervonden – is niet bepaald snel en professioneel bezig met het beantwoorden van vragen en/of problemen. Wel moet ik opmerken dat Wilco wel de nodige energie steekt in het uitbrengen van verbeteringen en dus toch met een regelmaat updates uitbrengt. Dat kun je niet altijd van anderen zeggen!

Buiten de aangeboden modellen kun je de liveries op vele manieren verkrijgen.
Ten eerste via Wilco’s website, en dan biedt de McPhat Studio groep – speciaal gemaakt in opdracht van Wilco – nog een schitterende collectie van verweerde modellen. Modellen met een painting die nu eens niet uitzien als net afgeleverd van de fabriek in Toulouse/Blagnac, maar die al een tijdje rondvliegen en waar de ozon laag, zonnestralen en andere zaken hun werk gedaan hebben, dus vieze en verweerde kleuren zijn geworden. Als laatste kun je natuurlijk zoeken op AVSIM alwaar je de enkele McPhat modellen kunt vinden maar ook van vele andere liveries van individuele painters. Men andere woorden, genoeg keuze en waarschijnlijk wel iets wat je aanspreekt. Ik heb – om deze review te kunnen schrijven – via Aerosoft een CD-ROM versie ontvangen welke de FS2004 en de FSX versie bevat, dus twee producten voor één prijs. Op zich heel plezierig daar er toch nog heel veel mensen met FS2004 rondvliegen omdat ... ach ...dat kan een ieder voor zichzelf invullen waarom met niet met FSX vliegt. Tevens bevat het CD doosje ook nog een boekje met hierin allerhande informatie over de Airbus Series Volume 2. Hierover later meer.

Afsluitend durf ik wel te stellen dat je veel product krijg voor je geld. Nu dat ik dit schrijf – eind april 2008 – kost dit product 39,99 Euro en dat is niet slecht. Of het product ook op alle fronten goed scoort en naar behoren vliegt, dat laat ik nog even in het midden, want anders is de verrassing verdwenen.

Installatie en documentatie
Installatie
Ondanks het feit dat het product via Aerosoft verkregen is, heeft Aerosoft hieraan geen eigen installer gekoppeld. Dit houdt dus in dat de auto installer niet meer of minder is dan de bekende Wilco Publishing installer, die overigens heel makkelijk en zonder problemen funtioneert. Na het invoeren van je serie nummer gaat de installer als een speer te werk en voor je het weet, heb je de FS2004 of de FSX versie geïnstalleerd. V.w.b. FSX gebruikers; deze Airbus is compatibel met FSX SP2 of het Microsoft Acceleration Pack. Toch raad ik een ieder aan om regelmatig het Wilco Publishing website te bezoeken en aldaar te kijken of er weer een update uit gekomen is. Denk er dan ook aan dat de updates voor de download versie anders zijn dan voor de CD versie. Voordeel van een CD is altijd dat het geheel gelijk met liveries wordt geleverd maar bij Wilco niet worden geinstalleerd, behalve dan de Airbus House Livery. Goed, het zijn dan wel de liveries die op dat moment van aanmaak CD voorhanden waren maar toch, je kunt daarna ook gelijk aan de slag.

Terug naar de installer.
Zoals gezegd, snel en efficiënt wordt alles zonder problemen geïnstalleerd inclusief het vinden van de juiste Flight Simulator locatie. Nadat dit proces – FS2004 en/of FSX - afgerond is, vindt je via de start knop een Wilco Publishing -> Airbus Series 2 snelkoppeling alwaar je een uninstaller kunt vinden, diverse Acrobat Airbus A330/A340 handboeken en – heel belangrijk – een Configurator programma. Hier kom ik later nog wel even op terug daar dit een belangrijk element is om basis instellingen mee te maken, een load editor, fuel planner en keyboard assignment deel.
Zoals gezegd, als de installer gereed is, zal direct hierna een officiële Wilco livery lijst verschijnen waarbij je de keuze hebt om uit 21 maatschappijen te kiezen.

Ik heb slechts besloten om voor de FS2004 versie te gaan omdat - helaas zien we dit veels te veel – de FSX versie slechts een compatibel uitvoering is. Dit houdt dus in dat het geen speciaal voor FSX ontwikkeld model is. Alle fraaie toevoegingen die FSX kent, zijn dus niet van toepassing voor dit Wilco Volume 2 model. Heel jammer maar zoals gezegd, Wilco of FeelThere is niet de enige in deze. Heel veel andere vendors maken hun model slechts compatibel met FSX om zo ook iets voor deze groep enthousiasten te kunnen bieden.

Documentatie
Gezien het feit dat ik een CD box heb ontvangen, heb ik een printed handboek en nagenoeg dezelfde informatie beschikbaar als Acrobat bestanden. Voor een ieder, hierbij een opsomming van de geleverde documenten inclusief een korte omschrijving:

A330 Documents.pdf
Een 36 pagina tellend A330-200/300 document met allemaal performance grafieken waaronder een LOAD en TRIM SHEET, korte- en lange checklist, CENTER of GRAVITY LIMITS, Fuel flight planning, Takeoff- en Landing Distance lijsten en nog veel meer. Heel professioneel echter ik zet hierbij wel gelijk een kantekening en die is ... hoe moet je deze grafieken nu lezen, lees dus gebruiken. Een load en trim sheet ziet er werkelijk schitterend uit maar het zou toch wel heel gemakkelijk zijn geweest als er een gebruikers handleiding bij zou zitten hoe deze te lezen en in te vullen. Goed, misschien wat kritische noten maar zeker ene prachtig handboek.

A340 Documents.pdf
Eenzelfde document als hierboven voor de A330, echter nu natuurlijk voor de A340-300 en A340-600. Voor dit laatste heb ik zo mijn bedenkingen. De A340-600 is niet alleen een totaal ander en veel moderner vliegtuig dan de -300 maar ook veel langer dus veel meer passagiers. Als ik zo de grafieken en de load en trim sheet bekijk, dan heb ik zo mijn bedenkingen over of die wel van deze nieuwe A340 telg zijn. Er wordt op deze eerste pagina wel heel netjes neergezet A340-XXX maar ik denk dat die XXX eerder bedoelt was voor de -200 en de -300. Ok, wederom een kritische noot maar toch wel heel content met een dergelijk handboek met vele grafieken. Nu is de vraag wie deze gaat gebruiken?

Airbus Specifications.pdf
Per Airbus type – ex A330 MRTT – een opsomming van vliegtuig dimensies, gewichten etc.

Pilot’s Guide.pdf
Dit handboek (ook in het Frans) verteld je alles over de ins en outs van de Volume 2 Airbus vliegtuigen waaronder; waar op te letten tijdens de installatie, systeem en paneel beschrijving, een tutorial vlucht, en nog wat kleine zaken. Dit is dan ook de digitale versie van de meegeleverde papieren pocket uitvoering.

Latest Notes.pdf
Eigenlijk zou het beter zijn om dit het FAQ – Frequently Asked Questions - handboek te noemen, want dit staat per slot van rekening bovenaan het document. Hoe dan ook, allerlaatste zaken zijn in dit kleine dus interessante document terug te vinden. Wel is het belangrijk om eventueel de Wilco Support pagina te bezoeken om echt alle informatie die noodzakelijk is om dit vliegtuigtype te vliegen, te verkrijgen.

Concluderend kan ik stellen dat er de nodige aandacht besteed is aan de handboeken, al heb ik wel zo mijn bekendingen over de toegevoegde tutorial. Dit onderdeel van de Pilot’s Guide gaan we dan ook als proefkonijn gebruiken bij onze vlucht indruk.

Extern model
Als we kijken naar bv. de A330-200, dan kunnen we dit opsplitsen in een livery kwaliteit en het model zelf. Met het Wilco Publishing model zelf bedoelen we dan hoe echt ziet het er allemaal uit in vergelijking met een echte Airbus. Gezien mijn achtergrond als technisch Airbus instructeur en ex-grondwerktuigkundige voor Martinair Holland, moet ik helaas tot de conclusie komen dat het Wilco model - of dit nu de A330 of A340 is maakt niet zo heel veel uit - toch wel de nodige "schoonheids" foutjes vertoont. Laten we eerst maar beginnen met de beschikbare Wilco liveries. Over de kwaliteit en wat een ieder mooi vindt, kun je uren praten en er nooit uitkomen. Als een livery fouten vertoont zoals verkeerde registraties, teksten of plaatjes op de romp, vleugel of staart niet overeen komen met de werkelijke liveries of als er complete textures missen, dan zijn dit inderdaad fouten die jammer en misschien wel ongewenst zijn. Daarbuiten kun je nog de vraag stellen of je liever een painting ziet die een net van een af fabriek afgeleverd vliegtuig is of eentje waarvan de kleuren al aardig vervaagd zijn t.g.v. de ozon. Persoonlijk vind ik de laatste paintings de mooiste en ook meest realistische, vandaar dat ik je toch een aantal vergelijkingen wil laten zien tussen Wilco- en McPhat Studios paintings en wel van de KLM, Air France en Air Lingus. Je kunt dan zelf oordelen en uiteraard later, als je het model gaat kopen, bepalen wat je voor paintings wilt gaan gebruiken.

Enkele voorbeelden van Wilco Publishing paintings. Ik heb nog niet eens in detail gekeken of alles wel klopt maar peroonlijk vind ik over deze liveries een onrealistisch glans hangen, nog los van eventuele fouten.
De bovenstaande drie foto's zijn van dezelfde maatschappijenechter nu gemaakt door het McPhat Studios painting team.en totaal andere en veel realistischere weergave. Dit is wat je noemt kwaliteit!

Dan blijven we dus nog met het volgende punt zitten en dat is of het allemaal wel klopt. Klopt in relatie tot een werkelijke A330 en/of A340. Als voorbeeld neem ik de A330-200 in Airbus fabriekskleuren. Voor de verandering zal ik deze eens vergelijken met het externe model van CLS (Commercial Level Simulations) die behoudens dan dat de cockpit van een lagere kwaliteit is, een bijna perfect en realistisch model heeft. Het probleem om Flight Simulator modellen met de realiteit te vergelijken is dat dit eigenlijk niet kan en niet mag. Waarom dan?
MSFS modellen lopen tegen een groot probleem aan als het model te gedetailleerd wordt en dat het maximum aantal polygons bereikt wordt. Voor zowel FS2004 en FSX leidt dit dan tot het crashen van het model terwijl te weinig polygons of veelhoeken weer een te hoekig model of bv. hoekige wielen geeft, om maar een voorbeeld te noemen. Andere zaken zoals de motoren zijn hier ook nogal gevoelig voor. Je ziet dit wel eens als de motoren te weinig polygons hebben, dat je bijna de veelhoeken van de inlaat omtrek kunt tellen. Het liefst zien wij als simmers een motor inlaat die rond is, echter dit kost heel veel kleine en vooral korte lijntjes die dan gezamenlijk een ronding moeten voorstellen. Aangezien dit dus veel polygons kost zou dit weer kunnen leiden tot andere onderdelen die weer te weinig polygons krijgen omdat men tegen het aantal veelhoeken dat toegestaan aanloopt. Dan nog even een laatste item rondom dit verschijnsel; daarom vindt je bv. bij bepaalde modellen en zeker voor de Airbus van Wilco geen bulk cargo door die open/dicht kan omdat dit ook wel heel veel veelhoeken zou gaan kosten en ga zo maar door. Concreet, een MSFS ontwikkelaar of 3D ontwerper is dus met handen en voeten gebonden aan wat MSFS toelaat.

foto I	foto II	foto III
Dit is slechts een voorbeeld van hoe het helaas niet moet of wat niet de realiteit vertegenwoordigd. Alles wat binnen de gele kaders te zien is klopt niet helemaal: foto I stuurcylinders zijn niet overeenkomstig de realiteit en de stijl met scharen zijn buiten proporties. Foto II heeft een veels te groot chroom gedeelte van de binnenstijl weer en bij foto III kun je drwars door de motor heen kijken, wat helaas ook niet zo in werkelijkheid is.

Nu terug naar het externe Wilco A330 model, wat overigens representatief is voor alle Volume 2 Airbus modellen. Er vallen toch wel een aantal zaken op die niet helemaal conform de realiteit zijn waaronder de motoren. De fan bladen zijn gesimuleerd en wel heel realistisch echter achter de fanbladen zit helemaal niets. Je kijkt dus als de motor niet draait, dwars door de motor heen en dit is niet de realiteit. Ook de neuswiel besturing cylinders kloppen niet helemaal met de werkelijkheid. Als ik schrijf- niet helemaal – dan val ik niet over een leiding die mist of een schroefje wat verkeerd zit maar dan val ik over zaken die echt in werkelijkheid anders zitten en sprekend opvallen. Onderstaande screenshots, waarbij een vergelijking wordt getroffen tussen een Wilco en CLS model spreken dan wel voor zichzelf en geven helaas aan dat Wilco het niet zo nauw neemt als het om dergelijke details gaat. Ben ik dan te kritisch? Misschien wel maar het blijkt niet altijd zo te hoeven zijn, getuigt het externe CLS model.

Bovenstaande foto's zijn van de Wilco Publishing A330 terwijl de onderste drie afkomstig zijn van de Commercial Level Simulations A330. Even los van de livery kleuren - met name de staart - is er bij de CLS veel meer aandacht geschonken aan de kleine uitwendige onderdelen zoals bv. de neuswiel stuurcylinders, hoofdonderstel details alsmede van het horzontale stabilo. M.a.w. het kan dus anders!

Verder valt op dat de Wilco modellen in het algemeen heel erg hoog van de grond staan. Normaal gesproken bij een gemiddelde lading en brandstof, heb je ongeveer 1.50 meter tussen de romp en de grond, dus ik zou met mijn 1.82 meter gebukt onder het vliegtuig door moeten kunnen lopen. Nu heb ik in FS geen poppetje die eronder door kan lopen maar wel – kijkende naar de onderstellen – het idee dat dit veel hoger is dan de werkelijkheid. Goed, dit is slechts een gedachte maar wat zeker geen gedachte is, zijn de onderstellen. Kijk maar eens naar het neusonderstel. De scharen aan de achterzijde die het vaste en verende gedeelte bij elkaar moeten houden als de poot is uitgeveerd, staan op de grond veels te ver uit elkaar. Bij de hoofdonderstellen zien we een verschrikkelijk lang en dus groot gedeelte met chroom van de binnenstijl die zichtbaar is. Ook verre van de realiteit als het vliegtuig op de grond staat. Kijk maar eens naar de volgende Wilco modellen die zowel een fraai beeld geven van hoe het er allemaal uitziet.

Een kleine compilatie van de Volume 2 Airbussen van Wilco Publishing. Dit maal uitgebracht door Aerosoft Duitsland. Het betreft slechts een paar modelen, namelijk van boven naar benenden de A330-200, A330 MRTT en de A340-600.

Concluderend kan ik dus zeggen dat het Wilco model hier en daar een paar steekjes laat vallen. Of dit allemaal terecht is en of een ieder dit wel ziet, dat laat ik even in het midden. Gemiddeld genomen is het een heel fraai model en zou het een prachtige gedachte zijn als Wilco bereidt zou zijn om hiermee iets te doen maar waarschijnlijk zal dit laatste bij een gedachte blijven en niet aangepast gaan worden.

2D en VC Cockpit inclusief virtuele cabine

2D cockpit
De eerste grote uitdaging; de 2D cockpit panelen.
Ik moet eerlijk zeggen, de panelen zien er schitterend uit. Niet zoals bijvoorbeeld bij Captain Sim of Level-D waar men gedigitaliseerde foto’s heeft gebruikt voor de 2D panelen. Nee, hier heeft men zelf de panelen zo gemaakt dat het net echt lijkt. Zie het maar zoals PMDG en PSS te werk zijn gegaan. Concreet, netjes afgewerkt en eigenlijk geen op- en/of aanmerkingen te geven. Laten we eerst maar eens kijken naar onderstaande screenshots.

foto I - main panel	overhead panel	pedestal with radios
MCDU	Enlarged PFD-ND-ECAM E/WD	LH cabin window view
Een impressie van de A330 2D cockpit alsemde alle beschikbare sub-panelen. Via de knopjes binnen het gele venster van foto I, kun je alle panelen direct benaderen

Los van het feit dat de verschillen tussen de A330 en A340 cockpits niet echt groot zijn behoudens dan dat de A330 twee- en de A340 vier motoren heeft en dientengevolge dus 2 of 4 throttles heeft, zijn de grootste verschillen wel de EFIS (Electronic Flight Instrument System) en ECAM (Electronic Centralized Aircraft Monitoring) schermen. Bij de A330-200/300 zijn dit schermen met ronde hoeken – het oude type Display Units – terwijl de A340-300/600 uitgevoerd zijn met de nieuwe TFT schermen m.a.w. alle mogelijke combinaties zijn verwerkt, dus voor een ieder wat wils.
Buiten de additionele sub-panelen; overhead panel, pedestal, MCDU (Multi purpose Control Display Unit), vergrootte PFD (Primary Flight Display), ND (Navigation Display) en de E/WD (Engine/Warning Display) kun je ook een kijkje nemen door een linker- en rechter cabineraampje maar dat is dan wel heel erg schrikken.

Impressie van de A340 Series van Wilco Publishing. Gelijkheid is een belangrijke factor dus heel veel overeenkomst met de tweemotorige A330.

Wellicht was het toch een beter idee geweest als men hier gekozen had voor gedigitaliseerde cabine paneel plaatjes, want dit ziet er echt slecht uit en doet mijn inziens afbreuk aan de fraaie cockpit panelen. Vanuit de 2D beelden stromen we dan ook automatisch door naar de virtuele cockpit en hier ben ik toch wel met stomheid geslagen, dus op naar de 3D of VC.

VC (Virtuele cockpit) en virtuele cabine
Het maken van een realistische, goed werkende en goed ogende VC is naar mijn mening nog steeds een vak apart, zo getuigen de vele VC’s welke door PMDG, Captain Sim, PSS, CLS en Flight1 ATR reeds op de markt zijn gebracht. Soms lijken deze heel realistisch, dan lijken het net tekenfilms waar je naar kijkt maar voor deze Wilco Publishing moet ik eerlijk zeggen, er is goed werk afgeleverd. Om dit op te schrijven en te onderbouwen heb ik dan maar voor het gemak een aantal Airliners.Net foto’s opgezocht en getracht de Wilco Airbus cockpits in eenzelfde daglicht hiermee te vergelijken. Het resultaat is verbluffend. Ok, het is natuurlijk niet een echte Airbus cockpit maar met de middelen die de ontwerpers ter beschikking staan, is het toch een heel fraai resultaat geworden. Laten we eerst maar eens kijken wat een vergelijking met real cockpits en Wilco cockpits oplevert.

Zijn bovenstaande foto's nu van een echte Airbus A330/A340 is van een MSFS add-on product? Nee hoor, bovenstaande foto's zijn van echte Airbussen en dienen ter vergelijking van de onderstaande Wilco A340/A330 impressies. Niet slecht!

Men heeft getracht middels gedigitaliseerde foto’s een heel realistisch cockpit samen te stellen en dit is aardig gelukt. Overigens, het samenstellen van een realistisch cockpit is een techniek die we steeds meer terug vinden bv. in de aankomende Boeing 747 Classic van Commercial Level Simulations of de Douglas DC-10 van XSimulate. Los van dit zou het ook nog wenselijk zijn als alles te bedienen is of – ieder heeft hier een eigen invulling in – dat de avionics instrumenten allemaal naar behoren en zo realistisch mogelijk werken, inclusief de MCDU FMS (Flight Management System). Juist het FMS gedeelte is moeilijk om te programmeren gezien de complexiteit en integratie tussen FMS en vele andere systemen. Daar Airbus niet makkelijk is in het vrijgeven van gegevens wordt het ook voor een MSFS ontwikkelaar lastig gemaakt om toch aan het juiste materiaal te komen. Als de ontwikkelaar dan het materiaal heeft doet zich een tweede probleem voor en dat is of het mogelijk is om de complexiteit van het echte vliegtuig om te zetten naar een MSFS omgeving. Behoudens dat er altijd foutjes in een add-on MSFS model blijven gestaan, denk ik toch dat Wilco een goed werkende cockpit heeft gerealiseerd. Veel belangrijker is dan ook dat als gebruikers of beta testers dingen vinden, deze middels Service Packs worden verbeterd. Tot nu aan toe gaat dit redelijk tot zeer goed met Wilco.
Van dit uitstapje gaan we weer even terug naar de Wilco VC cockpit.
Zoals al eerder aangegeven zijn er veel gedigitaliseerde beelden gebruikt om het geheel toch een realistische weergave mee te geven. De geprogrammeerde gauges zoals de PFD, ND, ECAM, RMI, MCDUs en vele andere instrumenten zijn van een hoge kwaliteit en zowaar nog scherp als je hierop inzoomed. Wat ik wel jammer vindt en dit geldt niet alleen voor de VC, maar ook voor de 2D dat vele schakelaars, selectors etc. op het overhead paneel niet werken, dus niet bediend kunnen worden. Of dit belangrijk is laat ik even in het midden daar iedere simmer zo zijn eigen idee hierover heeft. Persoonlijk vind ik het jammer omdat de cockpit toch een hoog kwaliteitsgehalte heeft en dit een beetje afbreuk doet aan een dergelijk product met bijbehorende prijs.

Een virtuele greep uit een A330 cockpit met de ouderwetse EFIS en ECAM beeldschermen.

Voordat we een kijkje nemen in de virtuele cabine, dan toch maar een serie screenshots van de virtuele A340 cockpit, gemaakt onder daglicht condities en schemer. Kijk en oordeel zelf. Ik zal wel een handje helpen met kritisch beoordelen zoals dat met een net woord heet.

Een virtuele greep uit een A340 cockpit met de nieuwe TFT beeldschermen, even los van het feit dat het hier om de A340-600 gaat, die toch weer anders is dan de A340-300. Die verschillen worden overigens goed aangegevenin de bijgeleverde handboeken.
Deze beelden zijn wederom van de A340-600 echter nu gefotografeerd tijdens de schemer. Het lijkt erop dat het AFS paneel (Boeing MCP) niet verlicht wordt. Ik zal het nog heftiger maken, tijdens nachtelijke condities wordt het helemaal een fraai schouwspel. Je zou bijna vergeten dat je aan het vliegen bent ... dus wel bij de les blijven hoor!

De Wilco A330 en A340 komen allemaal met dezelfde cabine lay-out en los hiervan dat het jammer is dat men niet voor verschillende versies gekozen heeft, vraag ik mij altijd af .. wat is de meerwaarde van een virtuele cabine? Tegelijkertijd besef ik mij terdege dat er ook andere enthousiasten zijn die een virtuele cabine wel heel belangrijk vinden. Buiten de vele GA modellen met schitterende passagiers ruimtes en niet te vergeten de super uitgevoerde 757 van Captain Sim, zijn er maar weinig fabrikanten die een complete cabine toevoegen. Als ik mij goed herinner heeft de Flight1 ATR 72 ook een complete cabine maar meer zou ik niet direct kunnen op noemen. Ik weet zeker dat ik er wel een of meer vergeten ben, maar dan komt toch weer de vraag; wat is de meerwaarde van een virtuele passagiers en/of vrachtruimte? Laten we eerst maar eens kijken wat Wilco heeft toegevoegd aan hun Volume 2 series.

Zoals je kunt zien, kan het ermee door en daar heb ik dan ook alles mee gezegd. Persoonlijk vind ik een virtuele cabine niet zo heel belangrijk en stel ik meer eisen aan de 2D en VC en dan met name de VC. Ik heb veel liever dat alles daar werkt of bediend kan worden en zo optimaal mogelijk gemaakt is, dan het hebben van een virtuele cabine. Nogmaals, de foto’s geven een redelijk tot goed beeld van een deel van de cabine maar je zult er geen toilet vinden waar je even kan uitrusten tijdens je virtuele vlucht. Je zult er ook geen cabine personeel vinden die je voorziet van een drankje en een hapje. Zonder gekheid, de Wilco cabine is een leuke en zinvolle toevoeging op de complete en goed uitgeruste cockpit. Daar wil ik het ook bij laten.

Concluderend kan ik stellen dat men een nette en fraai afgewerkte 2D en VC cockpit heeft afgeleverd. Nu wordt het dan tijd om te kijken of dit fraaie product ook fraai en realistisch vliegt. Ik nodig een ieder uit om mee te gaan op een test vlucht van Toulouse/Blagnac naar Finkelwerder in Noord Duitsland/Hamburg, alwaar de Duitse Airbus of EADS fabrieken gesitueerd zijn.

Hoe realistisch vliegen deze Wilco A330/A340 Series?
Dit is niet echt gemakkelijk om te beantwoorden!
Dat is een korte zin maar wat ik werkelijk bedoel is dat het vliegtuig zich lijkt te gedragen als een echte Airbus. Hoe echt, dat is moeilijk aangezien ik geen bevoegde Airbus piloot ben maar wel een licensed PPL brevet heb en het vliegen van een Cessna 152 of 172 toch heel anders is dan een grote widebody. Ondanks dit alles doe ik toch mijn best om het uiterste eruit te halen en een zo objectief mogelijk beeld te geven. Wanneer je wat rondsnuffelt op het Internet schijnt het dat de echte Airbus A330/A340 niet echt moeilijk is om te vliegen. Dit komt mede door het feit dat computers dit vliegtuig vliegen en je slechts een input geeft via de side stick. Zeg alsjeblieft geen joystick want dat is hier niet van toepassing. Meestal roept een joystick iets op van games en deze joystick is toch heel iets anders dan een game onderdeel. Los hiervan, de A330/A340 en A320 Family side stick heeft alleen maar pitch en roll mogelijkheden. Yaw of twisten van de stick is niet mogelijk.
Ok, terug naar onze Wilco Airbus.
Via het Start menu verschaffen we ons toegang tot de Configurator (Start menu -> Wilco Publishing -> Airbus Series 2 -> Configurator). Kies vervolgens in dit venster voor Configuration. Buiten het feit dat het handboek dit uitvoerig beschrijft, toch even aandacht voor de optie “User Experience (Realism)”. Hier kun je kiezen uit Beginner, Intermediate en Expert mode. Los van het in details treden, als je kiest voor beginners hoef je eigenlijk heel weinig te doen. Goed, je moet wel zelf voor het aantal passagiers, vracht en brandstof zorgen maar FMS en andere ingewikkelde zaken kun je vergeten. Zelfs het starten van de motoren kan op de meest elementaire MSFS manier. De vliegeigenschappen zijn ongeacht de geselecteerde mode allemaal hetzelfde dus de aerodynamische eigenschappen blijven hetzelfde. Overigens, je kunt nu al zonder het product te hebben, meer over deze modes en de gevolgen hiervan lezen door het manual bij Wilco Publishing te downloaden. Eenmaal het manual gedownload te hebben, blader je naar pagina 12 alwaar je een tabel vindt met deze zaken inclusief wat je kunt verwachten en moet doen als beginnende Airbus piloot.

Kies je voor een meer realistische procedure, dan ga je voor intermediate of je gaat er helemaal voor en dan kies je voor expert. Als je helemaal geen ervaring hebt met Airbus vliegtuigen, dan raad ik je dringend aan om het manual toch door te lezen en te beginnen met de beginners mode. Besef namelijk dat het FCU (Flight Control Unit) met het AFS (Auto Flight System) paneel – bij Boeing is dit het MCP – uit een totaal andere filosofie bedacht/gemaakt is en veel piloot vriendelijk werkt. Dit is overigens geen directe mening van mijzelf maar wat ik van vele real life piloten gehoord heb die eerst op een 737NG gevlogen hebben om daarna door te stromen naar de Airbus modellen.

Het taxiën naar baan 32L verloopt volgens planning echter wat ik mis is iets wat ik mij nog kan herinneren bij de Ariane, het gesimuleerde gevoel dat je over een baan rijd of misschien wel over de lampjes. Het is geen probleem of iets wat mist, maar het valt op en als je niet beter weet, dan zou je het helemaal niet missen. Tijdens de taxie trip naar 32L probeer ik nog alle flight controls uit om daarna de baan op te draaien en na een laatste check, gaan de throttles naar MAN THR. Eenmaal op snelheid trek ik langzaam naar gestaag aan de joystick – sorry Saitek flightyoke – en daar gaat het vliegtuig onder een fraaie hoek de lucht in. Ik probeer alles gewoon met de hand te vliegen wat eigenlijk best wel meevalt. Wel dien ik alvast op te merken dat de speed geregeld wordt door de Auto Throttle. Deze kun je eigenlijk niet eens meer uitzetten en is een van de eigenaardigheden van een Airbus. Helaas zal ik ermee moeten leven. Op een hoogte van 6000 voet vind ik het wel welletjes en schakel AP1 in, gevolgd door de ALTITUDE knop, die ik op 11.000 voet had gezet. NAV of HDG gebeurd automatisch met deze handeling. Gebeurd automatisch, daarmee bedoel ik dat er heel weinig knoppen op de AFS paneel zitten. Je kunt eigenlijk niets meer fout doen en knoppen zoals L NAV en V NAV, die vindt je hier niet meer. Dat is een nadeel van een hoog geavanceerd vliegtuig – sorry Boeing liefhebbers ... geintje – waar de computers alles regelen. Bang dat het allemaal te moeilijk is, nee hoor, de bijgevoegde handleiding geeft je meer dan voldoende informatie om goed beslagen ten ijs te komen en met dit product te vliegen.

Hoe dan ook, het vliegtuig pakt de navigation track op en vervolgd zijn/haar klim naar 11.000 voet. Voordat ik deze bereikt hebt, voer ik al gelijk onze kruishoogte van 29.000 voet in. Ik laat de computers doen wat zij moeten doen en geniet van het uitzicht alsmede van de vele gezichten die dit externe model heeft. Zeker in de Airbus factory primer kleuren - McPhat livery - geeft dit het model een extra dimensie. Eenmaal aangekomen op kruishoogte heb ik alle tijd om eens te spelen met de MCDU en dan uiteraard met het FMS gerelateerde onderdeel. De handleiding alsmede de tutorial geven meer dan voldoende informatie hoe met deze FMS om te gaan. Al is de FMS wel van Sperry/Honeywell, dus Amerikaans, toch is het menu van een andere opbouw en handelswijze dan dat gebruikelijk is bij Boeing. Gelijk valt op dat Airbus bij alle huidige types met kleuren werkt om zo onderscheid te maken tussen de verschillende menu’s of situaties. Als ik het goed heb dan is dit in beperkte mate ook van toepassing op de Boeing 777. Het lijkt mij toch wel een idee om je een aantal voorbeelden te laten zien, dus hier dan een paar screenshots.

Al is het wel geen screenshot sessie, toch hoop ik dat deze beelden wel weergeven dat de Wilco modellen toch fraai zijn maar bovenal naar mijn gevoel zeer realistisch vliegeigenschappen hebben. Let alleen wel op dat bepaalde beveiligingen die de echte Airbus kent, niet ingebouwd zitten zoals bv. de mogelijkheid hebben om bank angles te maken van > 60 graden. Dit laten de "echte" Airbus flight computers in werkelijkheid (PFCM/SFCM) absoluut niet toe.

Tijdens onze cruise geniet ik van een heerlijk glaasje wijn – het heeft zo zijn voordelen als je virtueel vliegt – maar het wordt alweer tijd om ons voor te bereiden op de daling en dan met name het aanvliegen van baan 23 van EDHI. EDHI of Finkelwerder is de luchthaven van Hamburg als het om Airbus gaat. EDHI is eigenlijk van Airbus, want hier worden bv. diverse modellen uit de A320 Series gemaakt, de A380 onderdelen en vleugels van de A330/A340. Concreet, heel veel Airbus onderdelen.
De daling is inmiddels ingezet, de voorbereidingen zijn gemaakt en eenmaal door de 10.000 voet besluiten we maar om de AP eraf te halen. Daar de FD (Flight Director) nog werkt, volgen we gewoon met het handje de FD naalden om toch uiteindelijk uit te komen bij Finkelwerder. Gelukkig is het zicht nog redelijk goed totdat we dalen naar 3000 voet aanvliegroute voor de baan. Plotseling uit het niets opgedoken is het volledig bewolkt en zien we maar heel moeizaam door het wolkendek heen de grond. Geen paniek, het vliegen van deze A330 of eigenlijk geldt dit ook wel voor alle andere Wilco modellen, is een heerlijkheid al moet je wel wennen aan de andere opzet en bediening van de diverse cockpit panelen. Nog een laatste draai om dan ook halverwege de ILS in te draaien. De APPROACH mode had ik al via de MCDU geactiveerd wat inhoud dat de landing speeds automatisch geregeld gaan worden. Automatisch houdt hier in dat als je FLAPS/SLATS selecteert, de SPEED automatisch naar beneden wordt aangepast, dus niets meer selecteren op het AFS paneel. Gemak dient de mens zou ik zeggen!

De APPROACH knop op het AFS paneel ingedrukt en prachtig wordt het LOC (localizer) en bijna gelijktijdig ook het GS (Glide Slope) opgepikt. Snel koppel ik toch weer de AP om te kijken hoe deze gesimuleerde Auto Pilot zijn werk doet. Geen puntje van kritiek ... netjes worden de hoogtes afgeroepen, gevolgd door een prachtige FLARE en eenmaal aan de grond, de ROLL OUT ingeschakeld terwijl ik zorg dat de reversers in werking treden.

Na het nodige taxiën sta ik op het vrachtplatform en heb een heel goed gevoel over hoe dit vliegtuig zich gedraagt. Was het een makkelijk vlucht ... ach... het is maar wat je gewend bent. Ben je helemaal onbekend met de huidige Airbus generatie, dan is het wellicht een idee om middels het configuratie scherm te beginnen met de “Beginners” mode en heel veel op de AP te vliegen en dan een beetje te stoeien met alles en nog wat. Naarmate je meer ervaring hebt opgedaan, ga je naar de Intermediate- , gevolgd door de Expert mode. Zie het maar als een uitdaging.

Conclusie van deze test vlucht en andere stukjes die ik gevlogen heb ... een genot. Heb ik echt alles aangegeven en ieder detail kunnen beschrijven? Nee, dat ook weer niet maar dan wordt deze review wel heeeeeel erg lang. Mocht je interesse hebben in dit product, wat je dus via Aerosoft kunt aanschaffen, neem dan anders eens een kijkje bij het FeelThere forum. Wellicht kom je nog iets leuks tegen alvorens je tot de aanschaf over gaat.

Samenvatting / Eindconclusie
Alvorens af te sluiten met een persoonlijk advies, denk ik dat het wel verstandig is om een kort overzicht te geven wat je van dit Aerosoft/Wilco Publishing product kunt verwachten en niet kunt verwachten:

De aangeboden A330-200/300 types worden met de GE (General Electric) en de RR (Rolls Royce) Trent motoren geleverd. De A340-300 met de CFM terwijl onder de A340-600 de Trent motoren hangen. FeelThere heeft om de een of andere reden besloten om de A330-200/300 niet met Pratt & Whitney motoren uit te voeren,

Zeer gedetailleerde 2D en VC cockpit waarbij voor de VC cockpit gebruik gemaakt is van gedigitaliseerde beelden om nog een realistischere cockpit te produceren,

Helaas zijn er toch wel diverse systemen welke niet via het overhead paneel gesimuleerd zijn. Concreet houdt dit dus in dat bepaalde vliegtuigsystemen niet bediend of geschakeld kunnen worden zoals je bv. wel bij de PMDG 747/747X vindt,

Het externe model ziet er gemiddeld genomen best wel netjes en verzorgt uit al zijn er toch wel een aantal zaken die beter hadden gekund waaronder het dwars door de motoren kunnen kijken – alsof er niets achter de fan bladen zit – de verkeerde neuswiel stuurcylinders, de verkeerde onderstel scharen, het veels te hoog op zijn onderstel staan en nog een paar kleine zaken,

Als het gaat om liveries, genoeg keuze! Wilco Publishing biedt de nodige liveries aan voor de diverse modellen. Daarbuiten kun je natuurlijk veel vinden op bv. de AVSIM website en niet te vergeten op de dedicated McPhat Studios website, alwaar er diverse paintings voor deze Wilco modellen gemaakt zijn,

De aangeboden Configurator maakt het mogelijk om on-the-fly basis instellingen te verrichten alsmede heeft men ook de beschikking over een fuel planner, load editor en een key configurator,

De FPS impact is er uiteraard want het is toch wel een gecompliceerd simulatie model maar met onderstaande computer specificaties moet ik zeggen dat op de grond met SimWings Airport geïnstalleerd, een gemiddelde oplevert van 20. Dit getal schiet alleen maar omhoog wanneer men in de lucht vertoeft,

Prima handboeken met voldoende gegevens over de systemen inclusief het nodige omtrent de FMS MCDU. Tevens levert Aerosoft/Wilco Publishing een document met allerhande performance tabellen inclusief een real “load and trim sheet”. Jammer is het dan wel dat de load and trim sheet niet voorzien is van een uitleg hoe hiermee om te gaan,

Volgens Wilco Publishing zijn de geproduceerde geluiden opgenomen bij echte Airbussen. Ik moet zeggen dat deze geluiden heel realistisch overkomen dus zeker een pre zijn voor het realistische gevoel.

Rekening houdende met bepaalde tekortkomingen maar gelijkertijd ook heel fraaie stukjes programmeerwerk, denk ik dat dit een fraai model is die niet eens onaardig geprijsd is. Is dan bv. de Commercial Level Simulations met hun A330/A340 pack een geduchte concurrent? Dat ligt er maar aan waar je prioriteiten liggen. Persoonlijk heeft de CLS A330/A340 meer oog voor het externe model terwijl de CLS 2D en VC cockpits minder in kwaliteit zijn. Uiteraard zijn er nog wel meer opsommingen te bedenken maar nu zal ik mij maar even beperken tot deze punten.
Concluderend is het zeker je geld waard al zou het een prachtige gedachte zijn als Wilco ook zou willen luisteren naar de gebruikers en bepaalde kritische punten ter harte neemt om zo middels patches het product nog verder te kunnen verbeteren. Als men iets meer aandacht had besteed aan het externe model, dan zou dit het geheel nog meer waarde meegegeven kunnen hebben.

Test Computer Specificaties
Dell Precision Workstation 650, uitgerust met:
- Dual Intel Xeon P4 3.06Ghz CPU's,
- 4Gb RAM Memory
- RAID 0 SCSI-320 2x 147Gb Hitachi HDD
- Gainward 8x AGP BLISS+ nVidia 7800GS 512Mb grafisch kaart,
- 2x Dell 2007FP UltraSharp TFT schermen via DVI-D aansturing,
- NEC/TEAC CD/DVD brander,
- Windows XP SP2,
- Flight Simulator FS9.1 en FSX met SP2,
- Saitek Pro Flight Yoke, throttle quadrant en rudder pedalen,
- NaturalPoint TrackIR 4 Pro met TrackClip Pro,
- Defragmentatie via PerfectDisk 2008 en UltimateDefrag 2008 van DiskTrix.

Links
Airbus Industries,
uiteraard Aerosoft Germany met de Airbus Series Volume 2,
Wilco Publishing met hun dedicated Vomule 2 versie,
Painter specialisten McPhat Studios,
FeelThere forum (hier wordt geen technisch support gegeven!),
Airbus A330 Nederlandse Wikipedia,
Airbus A340 Series Nederlandse Wikipedia,
YouTube Airbus A330 movies,
A340-600 Build in 340 seconds op YouTube,
A340-600 First Flight 23rd April 2001 op YouTube,

Dit is slechts een opsomming van enkele Airbus A330/A340 gerelateerde websites.
Ik hoop dat ik hier voor een ieder een zo objectief mogelijk beeld heb weergegeven van wat deze Aerosoft/Wilco Publishing Airbus Series Volume 2 te bieden heeft. Doe je voordeel ermee en mocht je vragen hebben naar aanleiding van deze review, schroom dan niet om mij direct per e-mail ( Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken ) te benaderen of anders via een posting op het forum.

Met vriendelijke groet,
Angelique van Campen