Vliegende Queen uit Seattle .. oeps, foutje!

Het geeft slechts een beeld van wat je kunt verwachten tijdens de installatie. Gecompliceerd is het zeer zeker niet. Heel duidelijk is te zien dat de laatste drie beelden van PMDG zijn.

Nadat de installatie gereed is ben je buiten vele Mb’s armer wel veel software en documentatie rijker. De 744X komt met heel veel documenten waaronder een introductie-, systeem-, procedures- en FMC manual. Heel leuk is dat PMDG eigenlijk zelf aangeeft dat de meeste documenten gewoon een op een van de 744 FS2004 versie omgezet zijn naar de 744X uitvoering.
In gewoon Nederlands zijn die pagina’s helemaal niet anders. Dat blijkt ook wel uit de pagina voeter alwaar het versienummer en datum vermeld staan. Buiten dit alles vindt je ook nog op de DVD een Aerosoft/PMDG FMC handboek. Een beetje vreemd en gelijkertijd ook jammer dat deze niet mee geinstalleerd wordt. Aan de andere kant, met dit gegeven in het achterhoofd is het wel een heel fraaie toevoeging voor het toch wel gecompliceerde programmeren van een FMC of is het nu FMS of CDU. Altijd lastig omdat helaas blijkt dat alle door elkaar gegooid wordt. Goed, even terzijde.

De CDU (Control Display Unit) is het medium om met de FMC (Flight Management Computer) te communiceren. Hier kun je data invoeren, ophalen of veranderen. De CDU maakt het de vliegers mogelijk om dit te kunnen doen middels het keyboard en het scherm biedt dan weer te mogelijkheid om te zien wat je doet of wat de FMC vindt dat het is. Het FMS (Flight management System) is wat de naam al aangeeft, het totale systeem dus alle onderdelen die hiermee te maken hebben. Zonder teveel in details te raken, de CDU’s en de FMC’s zijn onderdeel van het FMS.

De documentatie heb ik ten dele hierboven al beschreven maar er is meer. Gezien het feit dat ik een DVD box heb ontvangen, heb ik ook nog de beschikking over een tweetal printed handboeken en een paneel/instrumenten overzichtsblad.

Enkele screenshots uit de Aerosoft handboeken, welke bij de box versie worden geleverd. Duidelijke handboeken met een heel fraaie cover!

Het FMC Manual is gelijk aan het reeds eerder aangegeven Acrobat bestand welke op de DVD wordt geleverd echter dit gaat niet op voor het tweede manual, waar allelei andere zaken omtrent de installatie, configuratie etc. besproken worden. Al met al, heel wat papier en digitaal leesmateriaal voor de gebruiker. Ben je dus al in het bezit van de FS9 747-400, dan zal het leesvoer je heel bekend voorkomen en zal het dus heel wat uurtjes schelen gezien de grote overeenkomsten.

Al heeft het niet direct te maken met het geleverde Aerosoft/PMDG materiaal, toch wil ik dit even in het kort aanhalen want als je echt alles uit de kast wilt halen, dan kan ik je het volgende aanraden en dan bedoel ik ook, echt aanraden. Het betreft het lesmateriaal of video’s van Angle of Attack Productions (www.flyaoamedia.com). Deze hebben recentelijk voor de PMDG 747 een werkelijk schitterende 3 DVD set met video materiaal uitgebracht van hoogstaande kwaliteit. Je vindt in het pakket een DVD waar nagenoeg alle systemen in beschreven worden, dus visueel met spraak, dan een DVD met procedures en als laatste een DVD van een compleet vluchtprofiel en wel en trans Atlantische vlucht van KSFO (San Francisco) naar EDDF (Frankfurt Main Airport). Ik weet het, er zijn diverse 747-400 tutorials op het Internet te vinden buiten de hulpmiddelen die PMDG aanbied waarbij de een beter dan de ander maar dit pakket met DVD’s is het geld echt waard. Meer informatie over de Angle of Attack ontwikkelaars kun je vinden via deze link .

Het externe model
Dit keer begin ik nu eens niet met de werkplek maar met de buitenkant. Deze is werkelijk schitterend. Als ex-grondwerktuigkundige heb ik toch vele vliegtuigen in het echt van dichtbij gezien en moest iedere keer weer constateren dat de MSFS add-on modellen het niet haalde bij de realiteit. Daar lijkt nu eindelijk eens verandering in te komen.
Waar komt dit door?
Helaas kan ook ik niet een vinger plaatsen op de zere plek maar het lijkt erop dat de FSX developer meer mogelijkheden ter beschikking staan dan onder FS9. Ook niet helemaal waar want bv. de DC-10 Collection van Commercial Level Simulations brachten ook al voor FS9 een werkelijk hoogst realistisch external model uit, wat op bepaalde punten niet van echt te onderscheiden was.

Ok, terug naar dit PMDG model.
Ik heb voor het gemak maar even de default painting genomen en niet user- of additionele PMDG livery. Dit zou alleen maar het beeld kunnen verstoren en mij gaat het er in eerste instantie om wat de makers van PMDG hebben neergezet. Wat bedoel ik hiermee?
De model designer steekt veel werk in een zo realistisch mogelijke weergave van het externe model. Dit houdt in dat niet alleen het model er zo goed mogelijk uitziet maar dat het ook voorzien is van alle mogelijke details zoals deuren, panelen, raampjes, scharnieren, cylinders, klinknagels, en ga zo maar door. Ik heb vele jaren doorgebracht bij zowel Douglas, Boeing, Fokker en Airbus vliegtuigen en probeer altijd bij reviews misschien wel het onmogelijke na te streven. Ok, ik ben wel geen model designer maar toch probeer ik zo kritisch mogelijk te zijn in mijn oordeel. Dat valt niet altijd mee omdat de model designer met handen en voeten gebonden is aan de MSFS limiet, en dus ok van FSX.
Terug naar het externe FSX PMDG model.

Wel heel fraaie screenshots en eerlijk is eerlijk, nauwelijk van echt te onderscheiden!

Dit is ronduit een schitterend te noemen model en zeker onder FSX. Alle mogelijke features die FSX in huis heeft, zijn ten volle benut. Of je dit allemaal kunt zien hangt af van je PC samenstelling. Daar mijn PC geen DirectX 10 ondersteund, vallen die features voor mij weg en ben ik ook niet voor de volle 100% in staat om dit te kunnen beoordelen. Wat overblijft is nog steeds een heel fraai model met heel veel oog voor details. Ik wil niet teveel screenshots tonen anders krijgt de review meer het karakter van een slideshow presentatie, maar een paar shots kan toch geen kwaad.
Of het nu om een passagiers-of vrachttoestel gaat maakt niet zoveel uit. De foto’s spreken boekdelen en met je favoriete airline erbij wordt het geheel heel fraai. Of je nu een gewoon standaard scherm hebt, een breedbeeld of zoals ik twee TFT 20” schermen, het blijft prachtig.

Nadeel van de default PMDG house liveries is wel dat deze van top tot teen een “gesimuleerde” laklaag op het aluminium hebben waardoor bijvoorbeeld blank metaal voor zover je over blank kunt spreken, niet zichtbaar is en juist dit blanke aluminium is ozo moeilijk te realiseren. Maar daar hebben de makers ook iets op gevonden, namelijk door gebruik te maken van gedigitaliseerde foto’s van bv. de motoren en deze dan te gebruiken als painting (texture) materiaal. Ik ben ook geen painter maar ik denk dat een ieder wel begrijpt wat ik bedoel, hoop ik dan maar! Het resultaat was zoals eerder aangegeven bij de CLS DC-10 Series en de recent uitgebrachte CLS 747 Classic modellen super realistisch. Gelukkig heeft ook PMDG deze mogelijkeid en al is het dan wel niet zichtbaar bij de default PMDG textures, een paar screenshots van bv. een oudere Northwest Airlines livery laat overduidelijk zien hoe realistisch deze PMDG 747X kan worden en dan bedoel ik echt … super realistisch!

Natuurlijk, bepaalde zaken zullen en blijven altijd een probleem om een extern model tot het punt te brengen dat er geen verschil meer zichtbaar is met een echt model. Van diverse model designers heb ik begrepen dat ook voor FSX de ontwerper nu eenmaal aan een aantal regels vastzit en een daarvan is het aantal lijnen en/of verbindingen, ook wel bekend onder de naam polygonen. Een extern model met cabine of vrachtruimte en/of deuren, alle andere kleppen, panelen, wielen, remmen of zoveel mogelijke bewegende onderdelen en niet te vergeten de Virtuele Cockpit, zijn allemaal leuk, nee schitterend om te zien maar het MSFS kan slechts een bepaald maximum aan polygonen aan. Het aantal, ach, dat is niet belangrijk maar een goed voorbeeld zijn de wielen onder het vliegtuig. Deze zijn nooit rond maar vertonen altijd hoeken. Bij het ene product meer dan bij de ander omdat het nu eenmaal heel lastig is om met lijnen een rond model te maken. Goed, ik dwaal veels te ver af van het externe model dus nu dan toch maar weer een paar detail NWA foto's.

Ik weet het, ik kan het niet laten. Hier dan toch nog maar een paar foto’s van onze eigen KLM CARGO 747-400F. Misschien niet onbelangrijk om dit hier te vermelden en dat betreft het openen/sluiten van alle deuren. Deze kunnen gemakkelijk en zeer gedetailleerd aangestuurd worden vanuit het FSX menu Add-ons - PMDG - Keyboard Commands maar dit was ook al van toepassing bij het FS9 model.

Wanneer je voor een freighter versie gekozen hebt, dan vindt je hier een optie Cargo, alwaar je allerlei keyboard commando’s aan bv. passagiersdeuren, staartsteun, lower cargo deuren en de foldable nose kunt toewijzen. Heb je voor een passagiersmodel gekozen, dan heb je via dit zelfde menu ook toegang tot een optie, genaamd Doors.
Genoeg over het externe model. Straks tijdens onze Lufthansa vlucht van Geneve naar Berlijn nog veel meer externe foto's en ach, het blijft mooi!

Cockpits en “virtuele” cabine
VC (Virtuele cockpit) en virtuele cabine
Ook hier voor de verandering maar eens niet de 2D cockpit maar de virtuele cockpit (VC) of soms ook wel bekend onder de naam 3D cockpit. Het is natuurlijk geen 3D maar het geeft bij deze PMDG telg toch een heel realistisch beeld van het werkelijk flight deck weer. Oja, weer een ander woord. Cockpit of flight deck? Boeing houdt het op een flight deck dus wij zullen ook maar bij deze term blijven.

Ik schreef het al eerder, de VC is heel mooi – meer hierover later – maar heeft een geweldige impact op je frames en met geweldig bedoel ik dan een negatieve impact. Goed, mijn PC is ook niet meer het nieuwste van het nieuwste materiaal maar toch, deze uitvoering kost ook mijn PC heel wat zweetdruppels. Wel of geen zweet, het resultaat mag er zijn. Men heeft geprobeerd - dit is naar mijn bescheiden mening ook heel erg goed gelukt - een nagenoeg identieke 2D en VC te maken die dan ook nog eens heel realistisch overeenkomen met de werkelijke 747-400. Zoals gebruikelijk, ik kan er heel veel over schrijven en dat zal ik ook wel doen maar plaatjes spreken boekdelen, dus hier gaan we dan ….

Ik ben van nature best wel kritisch maar deze screenshots zijn toch wel heeeeeel erg realistisch!

Het zijn slechts een paar screenshots van deze VC … ja ja, dit zijn VC foto’s. Ik kan natuurlijk nog heel screenshots maken maar voor alle shots zou dan gelden dat men getracht heeft een product naar te zetten, die overigens niet veel verschilt met de FS9 uitvoering, waarbij de virtuele “professionele” piloot zich thuis moet voelen en met een checklist in de hand, de werkelijke procedure kan uitvoeren zonder enige limiet. Eigenlijk niet onbekend van PMDG dat je een checklist erop los kan laten. Ok, behalve dan de light test switch, want die werkt in het geheel niet (misschien ben ik nog iets vergeten?). Ok, hier dan nog een paar close-up shots van de 747X VC.

Het realiseren van een virtuele passagiers cabine- en/of vrachtruimte blijft altijd een punt van discussie. Dit is tweeledig op te vatten.

Of de flight simmer interesseert zich in het geheel niet in deze additionele toevoeging of de flight simmer vindt het een must. Wat mijn mening is, is niet zo heel belangrijk al stel ik persoonlijk wel als prioriteit dat de VC en 2D cockpit alsmede het externe model er goed tot realistisch moeten uitzien. Als de programmeur dan nog wat tijd, energie en MSFS mogelijkheden over heeft om een virtuele cabine te maken, dan is het meegenomen. Dit is mijn inziens zo ook van toepassing bij deze 747X. De eerder genoemde buitenkant van het vliegtuig alsmede de VC en de nog later te benoemden 2D cockpit geeft mij een heel goed gevoel maar voor de passagierscabine of vrachtruimte hoef je dit product niet echt te kopen.

De onlangs vrijgegeven AVSIM review van de Captain Sim 757 geeft een veel fraaiere vrachtruimte weer, die inderdaad bijna de realiteit benaderd. De volgende upper deck cabine screenshots van de KLM 747-400F geven een goed beeld van wat je allemaal kunt verwachten.

2D cockpit
Met het bovenstaande lijkt het nu alsof het 2D Flight deck niet meer van belang is. Niet helemaal waar want ook deze cockpit mag er zeker zijn ook al geldt hiervoor dat de frames behoorlijk gedrukt worden of moet je dit anders zien? Het zou natuurlijk ook zo kunnen zijn dat er bijna geen verschil zit tussen de FPS van beide cockpits en nu is dit laatste nou net het geval. De VC scoort qua FPS nauwelijks minder dan de 2D en dat is heel goed nieuws. Met andere woorden, het maakt niet zo heel veel uit of je nu in een VC of 2D vliegt, althans op mijn PC. Uiteraard blijft het dan een persoonlijke smaak om of in de VC of in de 2D te vliegen. Daar kan ik geen advies in geven maar kijkende naar de kwaliteit van de VC, dan moet ik toch stellen dat mijn voorkeur uitgaat naar de VC.

De hieronder getoonde 2D screenshots geven een goed beeld weer van wat je kunt verwachten. Ik heb al diverse malen vernomen dat het erop lijkt dat de toegepaste bitmap textures (panelen) van een hogere kwaliteit zijn in vergelijking met de FS9 PMDG 747. Helaas kan ik hierover niet oordelen dus dit item laat ik dan ook links liggen. Waar ik wel over kan oordelen is dat het er allemaal heel verzorgd uitziet en wat ik al eerder schreef, er heel weinig “zichtbaar” verschil zit tussen de FPS van de 2D en VC beelden, wat natuurlijk een groot pluspunt is. Nu is de overstap van 2D naar VC naadloos en niet zoals voorheen vaak te zien was, van een heel fraaie 2D naar een toch wel “cartoon” achtige VC.

Co-pilots paneel met vergrote PFD, ND en UPPER EICAS TFT's

Captains paneel  met standaardformaat PFD, ND en UPPER EICAS alsmede de klok en GPWS paneel

Radio paneel - nog steeds niet echt een fraai en tevens ook aan de donkere kant

Additionele panelen zoals de FMS CDU en LOWER EICAS met paneeltje.
Dit is slechts een van de twee CDU's welke je kunt opvragen.

De 2D komt met vele sub-panelen welke uiteraard via het MSFS menu opgevraagd kunnen worden met ook – was al in FS9 van toepassing – met de “2D Panel View Switch”. Via dit sub panel welke bv. via de raam middenstijl in beeld gebracht kan worden, heb je de beschikking over bv. een captain’s- en co-pilots paneel, overhead, throttle panel (een beetje magertjes qua opzet), een FMS CDU, het lower EICAS (Engine Indicating and Crew Alerting System) scherm met bedieningspaneel, de klok en een additioneel paneeltje.
Wel makkelijk voor de FS9 PMDG 747-400 gebruiker dat het erop lijkt dat alle panelen en overige zaken 1 op 1 zijn overgenomen voor de FSX versie. Er zal wel verschil tussen de twee modellen zijn maar toch stel ik een beetje mijn vraagtekens of PMDG de cockpits niet slechts compatibel gemaakt heeft voor FSX. Dit zou natuurlijk de makkelijkste weg zijn om snel geld te verdienen. Daar ik – nogmaals - geen FS9 versie bezit kan ik hierover dus niet oordelen noch dat ik kan oordelen of dit ook programmateurtechnisch zo is.

Een korte noot over de AIRAC en procedures t.b.v. het up-to-date houden van de navigatie database. Dit is eigenlijk een fluitje van een cent. Gelukkig geen problemen met dit model of beter gezegd gerelateerd aan PMDG producten in het algemeen. Je komt helaas toch nog teveel add-on MSFS producten tegen waar dit een probleem bij is. Met een probleem bedoel ik dan dat er ingewikkelde procedures gevogld moeten worden om de AIRAC  te kunnen installeren, zo ook bv. bij de Maddog 2006 (McDonnel Douglas MD82 Series) maar er zijn nog wel meer modellen die schitterend zijn echter door de afwezighheid van een goede AIRAC en SID/STAR installers, loopt het dan allemaal krakend vast.

Standaard vindt je bij ieder vliegtuig de mogelijkheid om m.b.v. het Numpad de diverse andere invalshoeken vanuit de captains stoel te bekijken. Daar is uiteraard deze PMDG telg niet anders in maar wel valt op dat de kwaliteit van de getoonde zijaanzichten heel fraai te noemen zijn en wederom, veel gelijkenis toont met de VC uitvoering. Kijk maar eens naar de onderstaande beelden en hoe deze opgeroepen kunnen worden.

NumPad 7		NumPad 9
NumPad 4	NumPad 5	NumPad 6
NumPad 1	NumPad 2	NumPad 3

Dit is en blijft altijd een moeilijk punt. Ik ben altijd heel verbaast als iemand stelt dat het vliegtuig heel realistisch vliegt terwijl de reviewer of persoon zelf geen real ATPL brevet of in het geheel geen PPL, IR of CPL license heeft. Ik denk zelfs dat het voor een real pilot al heel moeilijk is om iets onder MSFS te beoordelen alhoewel de desbetreffende persoon wel kan constateren of het aardig overeen komt. In mijn geval ben ik dus geen real Boeing 747-400 ATPL (Airline Transport Pilot License) piloot, wat een eerlijke beoordelen omtrent de airfile lastiger maakt. Wat ik zeker wel kan beoordelen is dat het vliegtuig totaal anders vliegt en gedraagt dan de default Boeing 747-400 van FSX. Nu kan ik de gedachte van een ieder die deze review leest en wellicht horen en die is zo ongeveer “die is gek, natuurlijk gedraagt de PMDG Queen of the Skies zich totaal anders dan de default versie”. Dat weet ik ook en was ook meer bedoelt als een geintje maar ik denk dat de essentie wel overgekomen is. 

Kijkende naar al het werk en energie die erin gestoken is mogen we wel aannemen dat het gesimuleerde PMDG model in samenspraak met real pilots een heel goede zoniet super weergave is van de echte vliegeigenschappen. Wel wil ik er gelijk aan toevoegen dat dit alles binnen de mogelijkheden van FSX moet liggen. Denk er aan, MSFS is een game maar dan wel een verdomd realistisch game.
Waar nu te beginnen als het draait om een vlucht en dan het liefst eentje met tutorial. PMDG levert bij de 747X geen tutorial maar de vraag is gelijk of dit ook noodzakelijk is. Het antwoord is nee, dus niet echt noodzakelijk. Dit omdat je ook gewoon de bekende FS9 PMDG tutorials kunt gebruiken of een zoekopdracht via Google loslaat. Dan rollen er nog wel meer tutorials uit, die je kunnen helpen in het maken van een geslaagde vlucht. Wat je ook gewoon kunt doen is een kijkje nemen in het bijgeleverde Aerosoft handboek “Manual” en dan - nadat je alles gelezen hebt - vanaf pagina 41 t/m pagina 61 een korte maar krachtige tutorial kunt vinden.

Het beschrijft een vlucht van Geneve naar Berlijn. Niet echt een vlucht passende bij dit grote vliegtuig maar daar gaat het niet om. Waar het om gaat is om een feeling met dit vliegtuig te krijgen aan de hand van deze tutorial. Voor mij dan ook een goede reden om naar Geneve af te reizen en aan boord te stappen van de PMDG Lufthansa 747-400 om een vluchtje mee te maken naar Berlijn en gelijk te kijken of de tutorial begrijpelijk geschreven is. De reden om met Lufthansa mee te gaan hebben slechts te maken met het feit dat dit vliegtuig uitgeweken was naar Geneve en mij de mogelijkheid bood om gelijk aan de slag te kunnen.

Verdorie, ik heb mij verslapen.
Ik dacht dat ik de wekker had gezet maar nee hoor!. Ik moet ook nog opschieten want anders kom ik te laat voor mijn speciale PMDG 747X test vlucht naar EDDT oftewel Berlijn. Ik heb nog een geluk dat ik gekozen heb voor het airport hotel. Hierdoor spaar ik mijzelf de ergernis om in het drukke verkeer van Genève te staan en kan ik gelukkig nog even snel iets in het airport restaurant eten. De rest komt wel in het vliegtuig.
Ik neem toch aan dat men daar ook iets serveert?

Ruim op tijd kom ik alsnog aan bij het vliegtuig en jee, wat is dit een groot ding. Daar de 747-400 of ook wel bekend onder de afkorting 744 geen boordwerktuigkundige heeft, loopt ik voor de verandering met de co-pilot mee, die buiten de technische dienst zelf ook een ronde doet. Nou, daar zijn we wel even mee bezig. Eerst via de gate naar beneden om te beginnen bij het neuswiel, vandaar via de linker vleugel naar de staart, dan de rechter vleugel en dan komen we na 15 minuten weer aan bij het neuswiel. Ik ben toch wel erg onder de indruk van de realistisch weergave zoals deze PMDG gemaakt is. Al zou je snel geneigd zijn om te stellen dat het een omgebouwde FS9 versie is, PMDG beweerd anders en volgens mij klopt dit ook wel. Alle FSX features zijn op dit vernieuwde model van toepassing en dat is toch wel te zien, zeker aan de buitenkant van het model.
We vervolgen onze weg weer naar het flight deck alwaar ik alle handelingen van de vliegers volg en kijk of deze aardig overeenkomen met mijn eigen MSFS checklist en het lijkt erop dat dit het geval is. Ok, in de PMDG werkt bv. de IND LTS (indication lights) switch niet, dus kun je geen TEST-BRT-DIM schakelen. Eigenlijk wel jammer, zeker de TEST functie. Goed, het is geen hot item maar toch had ik dit graag gezien. Verder lijkt het erop dat alle overhead panel switches gewoon werken want ik kan alle items van de checklist gewoon uitvoeren. Toch blijven er nog wel een paar zaken aangaande aircraft systems die niet gesimuleerd zijn maar je kunt je ook afvragen of dit nu wel of niet noodzakelijk is. Belangrijk is wel dat het Auto Flight en FMS gedeelte goed moet werken en redelijk zo niet 100% overeenkomst met de realiteit. Dat lijkt ook wel zo te zijn al weet je dit nooit helemaal zeker.

De virtuele vliegers zijn bijna klaar met hun checklist of beter gezegd, we kunnen beginnen met de pushback en engine starts. Het toegevoegde pushback paneel op het radio paneel is heel makkelijk, zeker als je geen gebruikt maakt van bv. IVAP software, alwaar een pushback gauge zit ingebouwd. We besluiten om de motoren conform de Aerosoft checklist/tutorial automatisch te starten nadat de ground engineer ons hiervoor toestemming heeft gegeven dat alles buiten vrij is.

Eenmaal de motoren gestart, pushback gereed en de checklist verder afgewerkt taxieen we naar runway 05. Ondanks dat de voorbereidingen veel werk kosten, heb ik wel het gevoel dat de PMDG heel realistisch te werk gegaan is en dit echt een heerlijk product is om vele uurtjes in te vertoefen. ATC toestemming is ontvangen en dit wordt dan ook direct gevolgd door het opdraaien op de baan. Alle handelingen worden nog eens gecontroleerd en daar gaan we. Wow, wat een geluid van die CF6 motoren. Al zitten we wel hoog en droog en gelijk ook heel ver van de motoren vandaan, je hoort ze echt en met echt bedoel ik ook, heel real!

Klaar voor de takeoff

Daar komt V1, gevolgd door Vr en dan door Vlof. Ja, die laatste snelheid wordt nergens aangegeven maar eigenlijk is dit de snelheid waar dit metalen geweld de lucht in komt. Vlof betekent namelijk speed Lift OFF.

Tijdens de klim neem ik het een en ander door met de virtuele captain en kom tot de ontdekking dat de CTR FMS CDU niet werkt. Niet echt schokkend want achteraf blijkt dat dit ook in de handleiding staat en buiten dat, standaard komt de PMDG 747 al met twee seperate CDU’s, een linker- en rechter exemplaar, die ook nog eens onafhankelijk van elkaar kunnen werken en dus bediend kunnen worden. Al is het een korte vlucht, toch kan ik mij behoorlijk uitleven op de FMS CDU. Ik mag dan wel niet alles uitproberen of eigenlijk moet ik zeggen dat ik geen EXEC (excute) command geven mag maar kom toch kom ik wel tot de ontdekking dat het CDU programma aardig overeenkomst met de realiteit, kijkende en vergelijkende met een real Boeing Commercial 747-400 manual. Daar ik best wel veel uurtjes voor deze review op dit flight deck heb doorgebracht, kan ik niet stellen dat ik echt alle foutjes of oneffenheden heb gevonden. Mijn algehele indruk is in ieder geval heel goed en PMDG is zeker niet de beroerdste om service packs uit te brengen indien dit noodzakelijk is.
De virtuele vliegers vinden het toch wel noodzakelijk om bepaalde zaken te testen dus ergens boven zuid Duitsland wordt de AP uitgeschakeld en met de hand verder gevlogen. Ondanks het een groot en log vliegtuig lijkt .. nee, het is groot en log .. vliegt het al een klein vogeltje. Het gaat allemaal zo gemakkelijk maar toch voelt wel wel heel realistisch aan. Of het ook echt overeenkomt met de realiteit, die vraag blijft helaas onbeantwoord. Dit om de simpele reden dat ik nu eenmaal geen 747 piloot ben en dus ook geen idee heb hoe dit in dit in het echt vliegt. PMDG kennende zal het wel – binnen de MSFS FSX grenzen – aardig goed overeenkomen met een echte Boeing 747-400.

Ieder detail is aanwezig .... je zou toch bijna zweren dat het een "real Jumobo Jet" is

We proberen – ik en de virtuele captain – nog wat dingen uit al laat ik alle “aircraft/system failures” voorlopig maar achter wegen. De vlucht is al zo kort en als er teveel fout gaat, dan is er paniek. Hier is er slechts paniek om het feit dat we al bijna TOD (Top Of Descent) bereikt hebben en ons dus gereed moeten maken voor de daling. De checklisten worden er weer bij gepakt en daar gaan we dan, in een glijvlucht naar beneden. Door het afwezigheid van online ATC – wat een heerlijkheid is dit virtuele vliegen toch – kunnen we onze route gewoon vervolgen zoals aangegeven in de FMS CDU. Ach, en als er wel ATC was, dan schakelen gewoon over op vector commando’s via handmatige HDG SEL.

Het einddoel is in zicht. Niet alleen op de EFIS (Electronic Flight Instrument System – PFD/ND) virtuele LCD schermen maar ook op de CDU maar vooral, we zien EDDT al in de verte onder ons liggen. Een laatste draai met Berlijn aan onze linkerkant en voordat ik het weet zitten we op de localizer. Met de virtuele checklist in de hand worden de laatste handelingen verricht, flaps worden verder naar buiten geselecteerd, speed wordt aangepast op het MCP, en ja hoor, daar is het G/S (Glide Slope) signaal. De 747 is begonnen aan de final approach en alles is er klaar voor. Gear is down en locked, nog even snel een paar foto’s van de buitenkant en onze cameraman staat al bij de baan te wachten voor het maken van enkele shots bij touchdown. Ruim voor de landing besluiten we om de Auto Pilot en Auto Throttle eraf te halen en terwijl wij een mooie vloeiende flare maken, worden de laatste foto’s gemaakt.

Nadat we nagenoeg tot stilstand zijn gekomen draaien we van de baan, geven de baan vrij aan anderen en ja, ATC hoeven we nu niet in te lichten daar die er niet is. Via de taxi baan krijgen we een tijdelijke plek op het vrachtplatform toegewezen.

Hiermee eindigt dan ook onze korte maar toch interessante vlucht van Geneve naar Berlijn.

Het blijkt dat ik de Aerosoft tutorial wel kon gebruiken maar al moet ik toch wel opmerken dat bepaalde punten niet helemaal duidelijk zijn, niet meer up-to-date zijn of gewoon missen. Dit missen is bv. achtergrond informatie en de vele voorbereidingen die gedaan moeten worden voor we Top of Descent bereikt hebben. Ook mede door de afwezigheid van bijbehorende plaatjes of foto’s, wordt het allemaal een heel lang stuk tekst om te lezen. Toch denk ik dat dit best een redelijke tutorial is al zijn er voor de 747 vele anderen op het Internet te vinden en als je echt de creme de la creme wilt hebben, dan zou ik eens uitkijken naar de eerder genoemde instructie/tutorial DVDs van FlyAoAMedia
Concreet, zover ik kan oordelen als real life FAA PPL holder, ex-grondwerktuigkundige bij Martinair en technisch aviation maintenance instructor heb ik toch wel het idee dat deze 747X heel realistsich vliegt al blijft het altijd moeilijk om een 60,00 Euro product gelijkwaardig te laten overkomen met een real FFS (Level-D Full Flight Simulator) simulator. 

Het geproduceerde geluid?
Hier kan ik heel kort en krachtig over zijn. In een woord .. schitterend!
Uit mijn tijd als ex-grondwerktuigkundige ben ik – buiten mijn Airbusjes – ook wel vaak bij de 744 van de KLM geweest en ook vaak pushbacks gezien en gehoord. Na deze wervelende praktische periode ook als instructeur bij KLM Engieering & Maintenance gewerkt en ook lesgegeven op de 747-400 en voor dit vliegtuig toch ook vaak andere “audio” systeem waarschuwingen gehoord. Alles wat ik mij nog kan herinneren is van diezelfde kwaliteit als in de PMDG. Een kijkje in de bijbehorende GE, PW en RR sound folders leert mij dat ieder motortype zijn eigen bestanden heeft, dus lijkt het erop dat ieder type zijn eigen karakteristieke geluid produceerd. Een proef op de som geeft mij niet veel uitsluitsel maar dat kan ook een verkeerd gevoel zijn.

Samenvatting / Eindconclusie
Wat kan ik zeggen over dit PMDG product?
Eigenlijk niet veel want alles wat ik kan schrijven zijn slechts lovende woorden. Behoudens het feit dat de FPS counter een wat magere indruk achterlaat, is het model ronduit schitterend. De installatie procedure is direct, geen moeilijke zaken en de installer installeert gelijk ook alles wat nodig is behalve dan liveries. Aan een kant is dit wel jammer dat je achteraf nog allerlei liveries moet installeren terwijl het ook wel gunstig is voor de harde schijf ruimte. Liveries waar je niets mee hebt staan dan ook niet op de schijf en dit laat de gebruiker dan ook vrij om alleen dat te installeren dat hij/zij wil.

De cockpits, vituele cabines en het externe model zijn het allemaal waard en wat ik al eerder schreef, het is wel wenselijk als je in het bezit bent van een zware of zwaardere PC met een goede videokaart capaciteit. Uiteraard zijn er nog wel wat meer hardware PC onderdelen nodig om deze Queen of the Skies te kunnen vliegen.

Alles bij elkaar genomen denk ik dat het aangeboden product van Aerosoft een heel goede keuze is, even los van de prijs. Dit is zeker niet het goedkoopste product maar je krijgt er ook wel wat voor. Deze PMDG 744X kun je ook kopen via de PMDG website maar toch spreek ik persoonlijk mijn voorkeur uit voor de Aerosoft versie. Nee, deze Aerosoft versie is niet anders dan de download versie van PMDG maar hiervoor krijg je dan wel de DVD met additionele manuals.

Helaas kan ik geen vergelijking treffen met de FS9 PMDG 747-400 al heb ik zo het idee dat er heel weinig verschil tussen zit. Goed, als PMDG zegt dat zij het externe model van buiten helemaal opnieuw ontwikkeld hebben, wie ben ik dan om dit niet te geloven.
Verder biedt PMDG een gecombineerde passagiers/vracht payload manager maar geen fuel planner. Je kunt of beter gezegd je moet volgens PMDG wel de hoeveelheid fuel via dezelfde manager opgeven om het zodoende weggeschreven te krijgen binnen FSX, maar van een echte fuel planner is geen sprake. Wel heel jammer want per slot van rekening hoort bij een hoog realistisch model een goede en realistische fuel planner wel van de partij te zijn. Maar al te vaak blijken dit soort additionele programma’s te missen of van magere kwaliteit te zijn.

Concluderend een schitterend model die en wil je het met veel plezier vliegen, dan vraagt het wel de nodige studie vooraf. PMDG kent niet zoals bij Wilco Publishing een menu optie waarbij je een keuze kunt maken voor beginner, intermedite- of advanced user. Concreet houdt dit bijvoorbeeld in dat je bij de PMDG slechts een optie hebt. Het IRS (Inertial Reference System) kan als enige aangepast worden al moet je nog wel de juiste positie invoeren maar zaken als FMS CDU speeds worden automatisch gepresenteerd en enig rekenwerk is er niet meer bij.

Misschien wel de meest belangrijke vraag en dat is - typisch Hollands - wat kost het?
Goedkoop is het zeker niet maar aan de andere kant maakt het ook niet veel uit waar je het koopt, daar dit product nagenoeg overal hetzelfde kost. Ok, het kost slechts 59,99 Euro bij bv. de Aerosoft shop. Wel komen er dan nog verzendkosten bij - slechts 4.00 Euro - maar die zijn gezien waar het vandaan moet komen, echt heel erg laag. Je kunt er niet naar bv. de Luchtvaart Hobby SHop voor rijden, tenzij je net naast de deur woont. Als je het wilt downloaden, dan kun je uiteraard terecht bij PMDG zelf voor slechts 59,95 Euro.
Concreet, een mooi verjaardags-, Sinterklaas- of Kerstkado!

Test Computer Specificaties
Dell Precision Workstation 650, uitgerust met:
- Dual Intel Xeon P4 3.06Ghz CPU's,
- 4Gb RAM Memory
- RAID 0 SCSI-320 2x 147Gb Hitachi HDD
- Gainward 8x AGP BLISS+ nVidia 7800GS 512Mb grafisch kaart,
- 2x Dell 2007FP UltraSharp TFT schermen via DVI-D aansturing,
- NEC/TEAC CD/DVD branders,
- Windows XP SP2,
- Flight Simulator FS9.1 en FSX met SP2,
- Saitek Pro Flight Yoke, throttle quadrant en rudder pedalen,
- NaturalPoint TrackIR 4 Pro met TrackClip Pro.

Ik hoop dat ik hier voor een ieder een zo objectief mogelijk beeld gegeven heb van wat deze Aerosoft/PMDG 744X te bieden heeft. Houdt er ook rekening mee dat ik niet zoveel vlieguren op dit vliegtuig heb en dat ik dientengevolge misschien bepaalde items vergeten ben of over het hoofd heb gezien. Vandaar dat ik van mening ben, doe je voordeel ermee en mocht je vragen en/of opmerkingen hebben naar aanleiding van deze review, schroom dan niet om mij direct per e-mail ( Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken ) te benaderen of anders via een posting op het forum.

Met vriendelijke groet,
Angelique van Campen