France Speedy Gonzales

FSX review Flight Sim Labs ConcordeX

Door Angelique van Campen   

Introductie
Een totaal ander genre vliegtuig zou je zeggen; een review over een Aérospatiale Concorde.In vele opzichten is een Concorde altijd een buitenbeentje geweest als was het alleen al om zijn vormgeving, heftige motoren maar vooral zijn delta vleugel. Ondanks dit alles is het heel jammer dat na het fatale ongeval nabij Parijs, Air France destijds besloten heeft om niet langer meer met dit vliegtuig te vliegen. Wellicht was de tijd nog niet rijp voor dit soort extravagante vliegtuigen.
Deze review gaat over de onlangs gelanceerde Flight Sim Labs ConcordeX. Een vliegtuig naar men zegt van dezelfde kwaliteiten als die van de hedendaagse PMDG modellen. Wij van FSVisions zijn dan ook heel benieuwd of dit ook zo is en zullen dit delta passagiersvliegtuig dan ook met veel plezier bekijken maar vooral testen. Ik kan nu al op voorhand zeggen dat het de moeite waard is om zowel de review te lezen maar ook om dit add-on product te kopen. Het model heeft veel in huis, het model is tot in de puntjes gesimuleerd en het model vliegt nog lekker ook. Of het lekker ook gemakkelijk is, dat laat ik nog maar even als een verrassing staan.Ik zou zeggen; geniet van deze extravagante Concorde review!   

Een beetje geschiedenis
De Concorde was een supersonisch passagiersvliegtuig. Er zijn helaas maar heel weinig toestellen van dit type gebouwd waaronder ook nog een aantal prototypes. Het vliegtuig vloog voor het eerst in 1969 en het maakte zijn laatste vlucht op 24 oktober 2003.De Concorde kon tot op 18 kilometer hoogte vliegen en een snelheid bereiken van Mach 2.04. Dit is ruim tweemaal de snelheid van het geluid. Daardoor vloog het toestel in minder dan drie uur van Londen naar New York. Daarbij heeft de Concorde op het traject New York - Londen op 7 februari 1996 een snelheidsrecord gevestigd van 1920 kilometer per uur.Om vele redenen was de Concorde helaas meer een prestigeproject van de Britse en Franse regeringen geworden, dan een vliegtuig met commerciële capaciteiten. De plannen om een dergelijk supersonisch vliegtuig te bouwen werden al in de jaren ‘55 gemaakt. De ontwikkeling ging gepaard met allerlei samenwerkingsproblemen tussen de Britten en de Fransen, die vaak op hoog politiek niveau moesten worden beslecht. Dat er in beide landen een Concorde productielijn werd aangehouden, werkte hieraan niet mee. Ondanks alle opstart- en politieke problemen is deze samenwerking dan wel in een andere vorm de verre voorloper van het ontstaan van het internationale consortium Airbus Industrie, nu beter bekend onder de naam EADS. Door de vele tegenslagen maakte de Concorde pas zijn “maiden flight” pas op 2 maart 1969. Om 15.50 uur steeg het eerste Franse toestel op in Blagnac / Toulouse. Op 9 april volgde het eerste Britse toestel vanaf het Britse vliegveld Filton.De eerste trans-Atlantische vlucht werd medio september 1971 uitgevoerd, maar reguliere vluchten vonden pas in 1976 plaats.
In feite was het toestel op dat moment al onrendabel door de gestegen brandstofprijzen. Hoewel de Concorde het voor een reiziger mogelijk maakte op één dag naar New York te vliegen, daar zaken te doen en dezelfde dag nog terug te keren, vonden veel zakenreizigers het tarief toch te hoog want een retourtje Londen - New York kostte omgerekend al snel €11.000. Toen de brandstofprijzen nog verder stegen werd besloten de trans-Atlantisch vluchten te beëindigen. Dat betekende eigenlijk ook het einde van de Concorde, die was verslagen door de tragere maar veel goedkopere widebody vliegtuigen, zoals de Boeing 747, Lockheed L-1011 en de McDonnell Douglas DC-10 Series. 

 
Copyright Concorde SST.Com
De Concorde 002 (G-BSST) maakte zijn eerste vlucht vanaf het vliegveld van Filton. Concorde 002's bemanning had een moeilijke taak te vervullen. Dit omdat deze test vlucht van groot belang was voor de commerciële luchtvaart in het algemeen en specifiek voor delta passagiersvliegtuigen. Uiteindelijk verliep ook deze test vlucht succesvol en kon het gezamenlijke Franse/Britse project gecontinueerd worden.  

De Concorde was één van de zeer weinige passagiersvliegtuigen die straalmotoren met naverbranders bezat. Ook de kenmerkende deltavleugel was ongebruikelijk voor een passagiersvliegtuig. Omdat het toestel bij de landing gebruik maakt van vortexlift, waarvoor een grote invalshoek nodig is, werd de neus van het toestel neerklapbaar gemaakt zodat de cockpitbemanning toch enig zicht op de landingsbaan behield.   

Installeren, lezen en nog eens lezen en dan pas vliegen.
De Flight Sim Labs ConcordeX is niet een vliegtuig waarbij je instapt en gelijk mee wegvliegt. Het gesimuleerde model vraagt toch wel enige discipline van de flight simmer. Aanvullend kan ik hierop zeggen dat dit ook wel verwacht mag worden. We zullen in de loop van deze review ook zien dat het gesimuleerde vliegtuig van de flight simmer verwacht dat deze haar/zijn zaakjes goed geregeld heeft. Samen met een tutorial wordt de gebruiker dan ook in de watten gelegd om een goede start te kunnen maken. Hoe het ook zij, ik loop veels te hard van stapel want hoe zit het met de software, het installeren en die handboeken. 

Het installeren van de software is om het maar zo te omschrijven, een fluitje van een cent! De installer doet nadat de nodige gegevens zijn ingevoerd zijn werk en voordat je het weet, is je hangar aangevuld met versie 1.0 van Flight Sim Labs ConcordeX. Tijdens het schrijven van deze review - medio mei 2010 - heeft Flight Sim Labs Service Pack 1 uitgebracht. Buiten diverse verbeteringen en opgeloste problemen, heeft men ook een tutorial toegevoegd. Ik wil een ieder op het hart drukken die interesse heeft in het aanschaffen van de ConcordeX gelijk het volgende op het hart drukken: neem de tijd om eerst het bijgeleverde handboek door te lezen. Ook al is de tutorial heel duidelijk en worden vele zaken stap-voor-stap uitgelegd, een tutorial is nu eenmaal geen vervanging voor een handboek. Na de ConcordeX installatie procedures volgt er nog een derde installatie. Het betreft de Delco Carousel IV-A Inertial Navigation System. Al spreekt het allemaal voor zichzelf, een aantal screenshots kan natuurlijk geen kwaad. 

 
Het zijn slechts een paar screenshots van het totale installatie proces. Belangrijk om te weten is de automatisch en juiste detectie van je Flight Simulator X. Daarbuiten kun je kiezen voor een wide-screen (16:10) of regular-screen (3:4) cockpit scherm alsmede voor normale- of hoge kwaliteit textures. Tevens wordt tijdens de installatie ook je DirectX versie gecontroleerd en indien noodzakelijk, geupdate. Het Service Pack 1 borduurt door op de eerder verkregen informatie, wat ook geldt voor het Delco Carousel IV-A Inertial Navigation System.  

Nadat de installatie voltooid is, kun je het volgende terugvinden:
-       Via de Startknop bereikbaar:
Een folder van Flight Sim Labs, Ltd – ConcordeX – Documentation.
De Documentation map bevat de “Flying Manual” en “Tutorial” handboeken. Het Flying Manual is een algemene gebruikershandleiding van slechts 288 pagina’s. Alles, maar dan ook alles wat je wilt en moet weten over deze Concorde staat in dit handboek. Het beste is het om het gewoon uit te printen maar dat is aan een ieder om dit zelf te bepalen.
De tutorial is wederom een lijvig document maar voor een tutorial wel heel uitgebreid.
Het 150 pagina tellende handboek beslaat stap-voor-stap ieder handeling die verricht moet worden om een succesvolle Concorde vlucht van EGLL naar KJFK uit te voeren.

Dit brengt mij gelijk bij de Concorde routes.
Wat is niet mooier om realistische routes van de Concorde te vliegen. Met deze gedachte heeft men dan ook route van zowel Air France als British Airways toegevoegd. Het betreft hier Acrobat bestanden met alle noodzakelijke gegevens waaronder de latitude/longitude coördinaten. Deze zijn later nodig voor de INS CDU (Inertial Navigation Unit). Opvallend is wel dat aan de onderzijde van deze route pagina’s “Copyright SSTSIM 2005” staat maar het hoe en wat en waarom laten we maar achterwege.

-       De Flight Sim Labs Concorde wordt standaard geleverd met vijf liveries, waarvan één de huiskleuren van Flight Sim Labs. Concreet zijn er dan vier te verdelen; eentje voor Air France en drie voor British Airways. Persoonlijk vind ik het jammer dat de standaard huiskleuren van de fabrikant niet in de livery lijst is opgenomen. Verder vindt je dus geen andere maatschappijen omdat die er gewoon niet waren. Concreet heeft men zich bij Flight Sim Labs netjes gehouden aan de “werkelijke” liveries, uitgezonderd die van de fabrikant.
Toch wel zinvol om dit nu alvast op te merken: als je voor een Concorde livery kiest, kun je tevens de cockpit voorkeursplek bepalen. Met andere woorden, je kiest voor livery AF met Captain’s seat of de Co-Pilots seat locatie. De keuze is dus geheel aan jouw!

-       Uiteraard onder de Startknop - Flight Sim Labs, Ltd - ConcordeX een Uninstall ConcordeX. Deze uninstaller behoeft geen nadere uitleg lijkt mij zo.

Niet beschikbaar via de startknop maar wel via het FSX menu en uiteraard omschreven in het handboek, zijn de Panel States en een Load Flight mogelijkheid buiten overige nog vele andere additionele menu’s. Deze andere menu opties worden uitvoering beschreven in het Flying Manual en laat ik derhalve ook buiten beschouwing. Wel verdiend het een pluim om te melden dat de ConcordeX standaard voorzien is van een Fuel- and Aircraft Load programma. Deze programma’s zijn volledig geïntegreerd in FSX en derhalve direct actief.
Voor wat betreft de Load Flight mogelijkheid; het betreft hier een ConcordeX Preliminary flight. Eenmaal ingeladen blijkt dat een British Airways Concorde geparkeerd staat aan een gate te EGLL (London Heathrow). Mocht je Mega Airport London Heathrow van Aerosoft geïnstalleerd hebben, dan wordt zij aan gate 420 geplaatst, helaas net naast de parkeerstreep. Een klein schoonheidsfoutje die we niemand zullen aanrekenen.Verder heb je via het FSX Add-ons menu toegang tot de opties FSLabs- en FSLabs Ground Services die overigens veel weg hebben van de gebruikte PMDG menu’s maar goed, daar gaat deze review niet over. Waar ik naartoe wil is dat je onder FSLabs sub-menu een optie hebt met Panel State, met daaronder Save en Load.
Selecteer je Load, dan kun je kiezen uit verschillende cockpit situaties, waaronder:
- Cold and Dark,- ConcordeX Preliminary,- Program generated temporary flight,- Ready for Takeoff.   

Vliegen ... of toch maar ... ?
Nou, dat is een beetje te veel van het goede. Ook ik als reviewer zal alle papieren moeten door worstelen alvorens ook ik een geslaagde vlucht kan maken.
Nee, laten we eerst maar eens een kijkje nemen hoe de buitenkant eruit ziet en wat de 2D cockpit en Virtual Cockpit ons allemaal te bieden heeft. De Concorde was en is het nog steeds, een super slank vliegtuig waar eigenlijk weinig aan te zien is. Ja natuurlijk, er zit een onderstel onder, er hangen motoren aan de delta vleugels, er zitten stuurvlakken op en een wat vreemd uitziende neus. Nou, met al deze zaken in het achterhoofd kunnen we toch wel even een rondje om maken.Wat mij bij dit model opvalt is de ongelooflijke gedetailleerdheid. Wat al eerder aangegeven, de romp, staart en delta vleugels vallen naadloos in elkaar zonder noemenswaardige obstakels te vinden. Niet vreemd als je ook Mach 2.0 kunt en moet vliegen. Wat dan overblijft zijn de onderstellen en de motoren. Kijkende naar met name die onderdelen en dan ook nog erop inzoomen, dan kom ik slechts tot één conclusie; heel netjes en natuurgetrouw gemaakt.
Natuurlijk, de overall Concorde ziet er per definitie al heel netjes uit maar ik ben altijd zo geïnteresseerd of ook die kleine details niet vergeten zijn. Nou ,dat is hier zeker niet het geval.
Laat ik jullie eerst maar een aantal screenshots van haar laten zien. 

 
Concorde, een vreemd verschijning of zijn we gewoon niets gewend?
Het is en blijft een fraai vliegtuig en zo ook dit gesimuleerde model. Er is veel oog voor details zoals de fraai gesimuleerde motorbeplating met de nodige “leesbare” stickers of de banden waarbij zelfs de merknaam en groeven op af te lezen zijn. Niet te vergeten de velgen met hun karakteristieken uitstraling en het fraai afgewerkte staartwieltje. Dit alles los van het model zelf. Jammer is het wel dat er geen modellen in de fabriekkleuren zijn meegeleverd, dit even los van een mogelijk argument.  

Voor het verdere buitenwerk weinig woorden nodig.
Om een voorbeeld aan te halen; de toegepaste wiel (baan) polygonen is heel gunstig of moet ik zeggen heel netjes. Hiermee bedoel ik dat je weinig hoeken rondom de omstek ziet en de band er hierdoor erg realistisch uitziet. Maar hiermee zijn we er niet. De banden zijn voorzien van gedigitaliseerd foto materiaal, althans dat moet haast wel. Waarom zul je zeggen? Zelfs op de screenshots kun je heel goed het woord Michelin lezen. Overigens geldt dit ook voor de velg. Dit ziet er fabuleus uit.
Een ander voorbeeld is bijvoorbeeld het derde screenshot alwaar de motoren in close-up te bezichtigen zijn. Al is het maar een klein detail en al zul je dit misschien nu in close-up bekijken en daarna misschien nooit meer; het zegt iets over de algehele kwaliteit. De tekst en stikkers op de motorbeplating zijn gewoon leesbaar. Meestal is dit een probleem en is het of in het geheel niet leesbaar of wordt het zo wazig dat je er alles van kunt maken. Dat is dus hier absoluut niet het geval. Nog eventjes een kijkje nemen bij het neusonderstel?
Al is het een vreemd gezicht, het is een lang en smal onderstel met twee kleine velgen/banden eronder maar ook hier weer, veel aandacht voor de diverse onderdelen dus ook hier weer banden die rond zijn, teksten die leesbaar zijn en dat alles voorzien van een flitsende slof. Na onze walk-around check is het tijd om naar binnen te gaan en wel naar de werkplek en de virtuele cabine.Aangekomen in de cockpit vallen mij de hoeveelheid gemonteerde knopjes, schakelaars, instrumenten op, die her en der verspreid en ongeordend lijkende, gemonteerd zijn. De werkelijkheid was zo, dus zal dit gesimuleerde model daar ook aan moeten voldoen. We nemen eerst snel even een kijkje in de 2D cockpit, die voorzien is van heel veel sub-panelen. Ik schrijf bewust snel omdat de Virtuele Cockpit toch wel heel erg fraai is en het ultieme Concorde gevoel absoluut weergeeft. Eerst maar een aantal 2D cockpit screenshots. 

 
Het aantal 2D panelen is omvangrijk te noemen wat mede komt door het gesimuleerde Flight Engineers gedeelte. Op de bovenste screenshot is dit heel duidelijk te zien welke panelen je kunt oproepen. Tijdens de behandeling van de tutorial leer je spelenderwijs met welke keyboard commando’s je deze panelen ook kunt oproepen. Wil je echt voor het echte gaan, dan moet je gewoon voor de Virtuele Cockpit kiezen!  

Zoals je op de eerste 2D cockpit screenshots kunt zien, hebben we hier een configuratie geladen met het captains paneel actief. Dezelfde configuratie - livery - bestaat ook met een copiloot paneel. Veel belangrijker zijn de vele sub panelen die beschikbaar zijn. Op het uitgeklapte menu kun je dit heel duidelijk zien. Het gaat een beetje te ver om van alle sub panelen een screenshot te laten zien, maar plaatje twee laat een drietal van deze sub panelen zien.

Ook de Virtuele Cockpit van de Concorde is wennen. Waarom wennen?
Het lijkt erop dat er veel gedigitaliseerd foto materiaal is gebruikt om de panelen te reconstrueren. Het wel of niet toepassen van gedigitaliseerd materiaal is een keuze die de ontwikkelaar maakt. Of dit nu goed of niet is, is niet aan ons om te oordelen alhoewel wij als flight simmer wel onze gedachte erover uit kunnen laten gaan. Voordeel van goed gedigitaliseerd foto materiaal is dat een zo realistisch mogelijke cockpit gerealiseerd kan worden. Nadeel is dat bij mindere kwaliteitfoto’s, het uiteindelijke resultaat ook minder zal zijn. Wat ik al aanga; het was in het begin even wennen maar nu moet ook ik bekennen dat de virtuele cockpit een hoog realiteitsgehalte uitstraalt. Ook moeten we niet vergeten dat Concorde’s nu eenmaal niet of moeilijk toegankelijk zijn voor het maken van eigen digitale foto’s ten behoeve van het maken van een virtuele cockpit. 

Kijkende naar deze Virtuele Cockpit dan valt gelijk de gedetailleerdheid op van niet alleen de instrument panelen maar ook van de zijwanden en het plafond. De cockpit entree welke op zichzelf al indrukwekkend is, begint al bij de voorste passagiersdeur. De eerste screenshot zou dit dan ook moeten weergeven. Of dit ook echt zo overkomt op je monitor, dat laat ik even in het midden. Nadat we de smalle virtuele corridor zijn doorgelopen, komen we uit in de kleine maar fraaie cockpit. Verwacht geen moderne uitrusting en/of TFT’s. Het lijkt in dat opzicht wel een ouderwetse Boeing, maar dan de Franse uitvoering. Nee, zonder gekheid.
De Concorde is voor wat betreft zijn ontwerp geen moderne Airbus maar voor die tijd een uiterst modern vliegtuig. Alhoewel, kijkende naar alle metertjes, schakelaars, knopjes en wat er nog meer zit, zou je het tegenovergestelde willen gaan denken. Geloof je mij niet? Google dan maar eens bij Airliners.Net en je zult met je eigen ogen zien dat het er destijds allemaal zo uitzag.Als ik alle Virtuele Cockpit screenshots de revue heb laten passeren, dan denk je er wel anders over. Dat het een rommeltje is op de main- en center instrument panelen alsmede het pedestal, ja, daar kan ik ook niets aan doen. Dat zag er destijds en in real nu eenmaal zo uit. Des te meer een reden om nu maar eens die foto’s te gaan bekijken. 

 
De eerste indruk die je van een Concorde cockpit krijgt is zoiets van “wat een rommeltje”!
Dit heeft niets te maken met het gesimuleerde model want de Concorde zit nu eenmaal vol met instrumenten, signaallampjes her en der verspreid, knoppen, schakelaars en ga zo maar door. Het is nu eenmaal de realiteit en zeker geen moderne Airbus met TFT’s en ingebouwde schakelaars. Nadat je jezelf de tijd en dus de rust gegund hebt, en met behulp van de tutorial een vlucht probeert te maken, kom je vanzelf tot de ontdekking dat het allemaal wel meevalt en best wel logisch geplaatsts is. Zeker het vermelden waard is dat bij het inzoomen op de panelen, zowel de tekst als instrumenten duidelijk afleesbaar blijven. Al met al een fraaie foto realistische cockpit met een werkend Flight Engineers gedeelte. 

Iedere screenshot heeft wel iets te vertellen.
Of je de instrument panelen nu van een afstand bekijkt of van dichtbij, het ziet er scherp uit, het is leesbaar, er zit diepte in en het straalt frisheid uit. Op enkele instrumenten na, zijn deze bijna allemaal mooi rond waarbij de stand-by horizon iets minder polygonen blijkt te hebben. Concreet betekent dit dus een wat meer hoekige instrument. Wat ik persoonlijk heel fraai gemaakt vindt, is de vizier vooraan de cockpit neus. Dit wordt heel mooi weergegeven op de laatste screenshot. Nog mooier is het natuurlijk om dit werkend te zien in de simulatie. 

Concluderend kan ik stellen dat de VC mijn hart gestolen heeft maar daar blijft het niet bij want er is ook nog een verkorte virtuele cabine. Is schrijf bewust verkorte virtuele cabine daar alleen het voorste gedeelte van de cabine gesimuleerd is. Opvallend zijn de kleine cabine ramen en in het oog springend een informatie bord voor de passagiers welke onder anderen de hoogte en snelheid weergeeft. 

 
Een virtuele cabine is leuk maar zeker geen noodzaak. Dit is overigens wel mijn persoonlijke mening daar bepaalde flight simmers een virtuele cabine wel heel belangrijk vinden. Vandaar dat deze Concorde met een fraaie tussen oplossing komt. Een deel van de cabine is gesimuleerd en wel het voorste Business Class gedeelte, althans ik ga ervan uit dat dit de Business Class is. Een andere reden om dit gedeelte te simuleren heeft te maken met de diverse vlucht parameters. Belangrijke waarden zijn hierbij op welke hoogte men vliegt en de snelheid in Mach.  

Concluderend kan ik onze walk-around check, cockpit en cabine bezoek afsluiten door te stellen dat er veel tijd in gestoken is om dit vliegtuig tot in de puntjes te simuleren. Ik denk ook dat dit in alle opzichten gelukt is en het resultaat er zijn mag. Rest ons nu nog het maken van een test flight. Kijkende naar de complexiteit van de gesimuleerde systemen lijkt het mij inziens een goed idee om de tutorial handleiding in de hand te nemen en deze als richtlijn te gebruiken voor onze test vlucht maar wel nadat ik eerst het handboek bestudeerd heb.   

Test vlucht EGLL-KJFK of ......
Eigenlijk is het helemaal geen test vlucht maar gewoon een regionale lijnvlucht van Londen naar New York. Het testen van de flight dynamics of vluchtkarakteristieken is makkelijker gezegd dan gedaan. Ik mag dan wel een US PPL hebben waarbij ik vrijelijk kan rondvliegen in een Cessna 150/152 of Cessna 172 maar deze Concorde is toch heel iets anders. Concreet is het beoordelen of deze Concorde realistisch vliegt of niet, dan ook niet mogelijk. Ik zal in deze review hierover dan ook geen uitspraak doen dat het gesimuleerde model realistisch vliegt. Dat kan alleen een gepensioneerde Concorde piloot en dan nog heb ik zo mijn twijfels of dit mogelijk is op een computerscherm maar dat even terzijde. Wel kan ik oordelen hoe het FSX add-on vliegtuig zich gedraagt en dat vergelijken met andere hooggekwalificeerde FSX modellen. 

Het voordeel van de geplande testvlucht in combinatie met de tutorial is wel dat ik niet alleen een idee krijg van het model maar ook van de tutorial. Om maar met de tutorial te beginnen: wat ik al eerder schreef, het is een dik document wat je echt moet uitprinten anders werkt het gewoon niet. Het is geen vervanger van het bijgeleverde handboek. Wel is het zinvol om op te merken dat de tutorial heel veel additionele informatie bevat en daardoor bijna een POH (Pilot’s Operating Handbook) is. Het is allemaal duidelijk omschreven wat en wanneer je iets moet doen. Probeer de Concorde niet uit je hoofd te bedienen, want daar is het allemaal te realistisch voor gesimuleerd of met andere woorden, tot in de puntjes!

Als je iedere stap van de tutorial volgt, kom je niet voor verrassingen te staan. Gelukkig kun je de motoren nog wel met Ctrl+E starten wat je overigens een hoop ellende bespaard. Wil je de uitdaging echt aangaan, dan moet je de motoren conform de checklist starten. Na de pushback - helaas zonder truck- wordt het tijd om te taxiën naar onze take-off baan. Dit zal in het begin tegenvallen. Niet omdat het niet realistisch gesimuleerd is, nee, in tegendeel. Het probleem ligt hem in het ontwerp en de ligging van het neusonderstel. De cockpit zit namelijk heel ver voor het neusonderstel gesitueerd. Hier zul je bij het maken van bochten rekening mee moeten houden. Het beste kun je dan ook eerst maar even “droog” oefenen en dan adviseer ik je om te taxiën met een buitenaanzicht. Je kunt dan rustig de gashandels bedienen – overigens is er weinig voor nodig om de Concorde te laten rollen – en je Concorde vanaf de buitenkant bekijken hoe je de bochten neemt. 

 
Push-back completed. Gereed om naar baan 27L te taxiën. Conform de checklist wordt de vizier omlaag gezet wat heel mooi te zien is in de Virtuele Cockpit en met name op de eerste screenshot.  

Alvorens je denkt de take-off te gaan maken, is het heel verstandig om alles goed op een rijtje te hebben. Houdt er rekening mee dat ondanks het allemaal heel realistisch gesimuleerd is, het toch wel veel van je vraagt. Al was de Concorde destijds zijn tijd ver vooruit cockpit technisch gezien, voor ons lijkt het maar een rommeltje in de cockpit. Concreet betekent dit dat het verstandig is om “droog” te oefenen en niet alleen voor de take-off maar ook wat er allemaal gedaan moet worden tijdens de initiële klim. Je co-pilot helpt je wel een beetje alsmede de Virtuele Flight Engineer, maar zelf zul je ook een hoop moeten doen. Schrik nu niet van dit alles terug, want zo zwaar is het nu ook weer niet. 

De take-off verloopt soepel en voordat je het weet hangt je al in de lucht. Het handmatig besturen van de Concorde gaat best wel maar mede door de hoge snelheden, is het wel opletten geblazen wat je doet. Het wordt allemaal een stuk rustiger als je eenmaal de AP (Auto Pilot) en FD (Flight Director) mag koppelen. Wat later is de AT (Auto Throttle) aan de beurt. Al met al best wel een spannende gebeurtenis. De Concorde vliegt en mede door het realistische karakter, is dit best wel een hele prestatie, althans zo voel ik dit.
De indruk die ik tot nu aan toe heb van de Concorde is dat dit model in het geheel niet te vergelijken is met default FSX vliegtuigen maar ook niet met andere add-on vliegtuigen van bijvoorbeeld Leonardo SH, PMDG en feelThere. De Concorde is gewoon een buitenbeentje in dat opzicht. Het is zo ver als mogelijk realistisch gesimuleerd met zo zijn eigen vliegkarakteristieken en verdiend daarom zijn eigen aandacht. Eventjes snel de payload en brandstof instellen en dan wegvliegen, dat kun je wel vergeten. Ook dit vliegtuig vraagt om de nodige handelingen en voorbereidingen, welke niet anders zijn dan bijvoorbeeld de PMDG MD-11 of de Maddog 2008 Professional. 

 
De klim naar FL260 gaat heel erg snel om eerlijk te zijn. Een Indicated Air Speed van slechts 400 knopen met een Vertical Speed van 4000 voet per minuut en vasthoudende, zijn toch geen slechte prestaties. Het is maar goed dat de AP een deel van het werk voor ons doet want het is wel allemaal wennen. Wennen omdat het instrumentarium wel heel erg druk overkomt met al die metertjes, lampjes, belletjes, schakelaar en knoppen. Oja, dan is er ook nog een INS CDU, die we in de gaten moeten houden maar gelukkig heeft Flight Sim Labs daar wel iets voor verzonnen. Daardoor heb ik als beginnende Concorde piloot iets meer tijd over om andere zaken in de gaten te houden.  

Inmiddels klimt de Concorde stevig door naar onze ingestelde FL260. Het valt mij op de schakelgeluiden van draaiknoppen en schakelaars heel realistisch zijn.
Om een voorbeeld te noemen; als je op het AFCP (Auto Flight Control Panel) een nieuwe hoogte selecteert en je ogen zou kunnen sluiten terwijl je aan de hoogte knop draait, dan is het alsof je echt in een Concorde zit. Je hoort de tandwieltjes ratelen tijdens het verdraaien van de knop. Ok, je ogen sluiten en aan een knop draaien, dat werkt ook niet maar dit is slechts een voorbeeld van hoe geluiden zijn opgenomen en geïmplementeerd. Inmiddels accelereert onze Concorde stevig door naar een VMO van 400 knopen echter, we vliegen nog steeds subsonisch. Straks wordt het tijd om door te steken via transonisch naar supersonisch. Dit is eigenlijk best wel heel indrukwekkend want ook hiermee onderscheid de Concorde zich van alle andere add-on vliegtuigen. 

Even schakelen tussen de tutorial en het vliegtuig:
De te volgen supersonische procedure staat gelukkig duidelijk omschreven in de tutorial wat een zucht van verlichting bij mij geeft. Nu blijkt ook dat de tutorial in logische hoofdstukken is opgebouwd. Ieder hoofdstuk komt overeen met een deel van de checklist. Hierdoor blijven het allemaal te behappen delen. Dan is er nog iets anders wat wij ook kennen van de PMDG modellen, namelijk het tussentijds opslaan van vluchtsituaties. Hierdoor kun je later de draad weer oppakken waar je gebleven was inclusief je vluchtlocatie en cockpit simulatie. 

Het bereiken van de supersonisch snelheid is echt een aparte ervaring, ook al is het met FSX. Dit is een echt te gekke ervaring om het zo maar te zeggen al moet je de instrumenten wel in de gaten houden want voordat je het weet passeer je zonder problemen Mach 1.0.
Het heeft wel even geduurd maar uiteindelijk ben ik uitgekomen op Mach 2.01 op een hoogte van rond de 50.000 voet. Je zou je kunnen afvragen wat er nu zo anders of bijzonder aan is.
Eigenlijk best wel een heel terechte vraag.
De Real Supersonic Experience zoals je deze zou meemaken in een echte Concorde, die is er natuurlijk niet meer maar de vele instrumenten geven een heel ander beeld. Buiten de instrumenten die de hoogte en je snelheid aangeven, ziet het er buiten heel anders uit. Wolken, die zijn er niet meer en de hemel kleurt diep blauw, bijna zwart. Best wel vreemd maar gelijktijd ook heel fraai. Dat je zo snel vliegt, ach, daar merkt je aan de buitenkant niet zo heel veel van, mede omdat enig referentie vlak ontbreekt. Al met geven de onderstaande screenshots denk ik wel een aardig beeld van mijn Mach 2 test vlucht naar ... wie weet ... 

 
Het is gelukt en het bewijs is geleverd, Mach 2.01!
Tijd voor een klein feestje of maar gewoon doorgaan? Ach, thuis neem ik wel een lekker glaasje wijn maar het geeft toch wel een goed gevoel dat het gelukt is. Het heeft een tijdje geduurd – 45 minuten – voordat ik Mach 2.00 bereikt had en dat de AP dientengevolge naar MAX CRUISE mode ging. Het zal afhankelijk van de gewichtafname (brandstofverbruik) wel even duren voordat ik uiteindelijk op FL600 aan kom. Wat is tot nu aan toe de essentie van deze test vlucht, want daar was het allemaal om te doen of niet soms? Het model vertoont niets maar dan ook niets wat je aan een default FSX vliegtuig zou moeten doen denken. Integendeel, na het nodige research naar de Concorde te hebben gedaan, blijkt het niet het meest gemakkelijke vliegtuig te zijn geweest om te vliegen. Zo ook voor dit gesimuleerde model. Je kunt het met de hand vliegen maar het zou dan wel wenslijk zijn als bijvoorbeeld de AT (Auto Throttle) actief is. Het scheelt weer een hoop opletten want opletten moet je toch al met al die instrumenten. Verder draagt de tutorial bij aan het leren begrijpen van deze Concorde en wees gerust, je zult het de eerste keer niet vlekkeloos doen en misschien ook niet de tweede keer. Het opslaan van vluchtsituaties is dan ook een uitkomst, wat we overigens ook kennen van bv. de PMDG modellen.  

Het laatste lootjes wegen het zwaarst en zo ook de daling en landing op KJFK. Wat al eerder aangegeven, houdt het gewoon bij de ingeschakelde AP (Auto Pilot) en AT (Auto Throttle) want je vliegt met behoorlijke snelheden en voordat je het weet, zit je zwaar in de problemen. De daling en approach nabij New York verlopen spoedig, wat mede komt door de tutorial. Ik weet het, ik heb het al diverse malen geschreven maar ik zou mij dit vliegtuig zonder tutorial eigenlijk niet kunnen voorstellen. Al vind ik persoonlijk dat niet ieder detail in de tutorial even duidelijk is omschreven, al met al kom je er wel achter wat er bedoelt wordt. Aanvliegen via de Atlantisch Oceaan blijft fraai en zeker als de nodige enhancement sceneries zijn geïnstalleerd. De final approach verloopt goed zonder al te veel problemen en voordat ik het weet staan ik op Amerikaanse bodem. 

 
Onze eindbestemming is in zicht. Veel bloed, zweet en tranen zijn er gevallen maar ook veel kennis rijker geworden. Nee, dit is een beetje overdreven om dat zo te stellen. Het ging niet allemaal vanzelfsprekend en ja, de pauze knop hebben we diverse keren gebruikt maar wat een goed gevoel geeft dit om aan te komen in New York. Alles is gereed om een ILS (Instrument Landing System) landing op baan 32R van KJFK te maken.   

Concluderend durf ik te stellen dat deze ConcordeX van Flight Sim Labs een welkome aanvulling is binnen de FSX add-on vliegtuigen. Het is absoluut geen gewoon “gooi en smijt” vliegtuig om het zo maar te noemen. Wel vraagt dit add-on vliegtuig de nodige voorbereidingen en geduld. Geduld want het is en blijft een complex gesimuleerd vliegtuig.   

Angelique’s Flight Simulator PC
Hardware:
Intel Core Extreme i7-965  3.2Ghz
6GB Tri-Channel DDR3 1600Mhz
EVGA GTX-285 For the Winner 1Gb3x WD VelociRaptor 300GB HDD-  Windows 7 Ultimate and X-Plane 9.50r3 for daily work-  Flight Simulator X for daily work-  Windows 7 Ultimate, FSX, FS2004 for review work1x WD 1TB HDD-  Backup data diskSaitek Pro Flight Rudder Pedals, Yoke System with Throttle Quadrant
TrackerIR Pro 4 plus Clip Pro

Software:
Windows 7 Ultimate 64-bits
Microsoft Flight Simulator FSX SP2
Microsoft Flight Simulator FS9.1
Laminar Research X-Plane 9.50r3

Conclusie
Wat meer kan ik nog toevoegen aan deze review?
Ik kan schrijven wat ik wil, ik kan dingen aanhalen die beter zouden kunnen of juist zaken weergeven die heel fraai geconstrueerd zijn maar er gaat niets boven een film. Er zijn inmiddels van deze Flight Sim Labs ConcordeX al diverse films beschikbaar.
Vindt hieronder een kleine verzameling van ConcordeX films.
-       Beyond the Sound Barrier!
-       Flying The Flag!
-       Landing at Hannover Airport 

De Concorde is en blijft in vele opzichten een buitenbeentje.
Buitenbeentje omdat het een totaal ander vliegtuig is dan wij allemaal gewend zijn.
Buitenbeentje omdat het supersonisch kan vliegen.
Buitenbeentje omdat toch wel gezegd mag worden dat het heel fraai gesimuleerd is al zou ik persoonlijk liever zelf gemaakte instrument panelen gezien hebben dan het nu gebruikte gedigitaliseerde fotomateriaal, maar dat is een persoonlijke smaak. 

Een goed voorbeeld van een mooie mix tussen het zelf creëren van panelen met wat digitaal materiaal is bijvoorbeeld de PMDG MD-11. Nogmaals, dit is een persoonlijk smaak en daar valt nu eenmaal niet over te twisten.Wat wel gezegd mag worden is de overvloed aan beschikbare informatie alsmede de tutorial .Of iedereen nu alle handboeken gaat doorlezen, dat is nog te bezien maar print dan in ieder geval wel de tutorial uit. Er zitten wat stukken in die niet altijd even duidelijk zijn omschreven hoe iets te doen of juist niet te doen. Wel kan ik concluderen dat de tutorial een waardevolle aanvulling is op deze Concorde. Houdt er ook rekening mee dat het niet ondenkbaar is dat het de eerste keer niet allemaal direct wil lukken maar mede door het tussentijds opslaan van vluchtsituaties, kun je daarmee ook tussendoor de draad weer opnieuw oppakken.De tijdens de vlucht te gebruiken INS (Inertial Navigation System) CDU is misschien iets wat je niet direct zou verwachten. Ten tijde van de Concorde bestond er nog geen FMS (Flight Management System) maar wel het INS systeem. De Concorde is dan ook uitgevoerd met een natuurgetrouwe replica van het INS systeem. Je kunt de INS CDU bedienen zoals het hoort echter is er ook een mogelijkheid ingebouwd door “quick and go” gebruik. Wederom is de tutorial hierbij een goede steun en toeverlaat.Al met al mijn inziens een schitterend vliegtuig die niet zou mogen missen binnen je FSX verzameling. De Concorde van Flight Sim Labs is een buitenbeentje maar zie dat ook maar als uitdaging.Heb ik nu echt ieder detail gezien of meegemaakt?
Dat is nog te bezien want er komt mede door de vele sub panelen heel veel op je af. Toch denk ik wel dat mede door het volgen van de tutorial en het af en toe kijken in het handboek, veel cockpit- en vliegtechnisch zaken gezien heb en hierover dus goed kan oordelen. 

Additionele informatie kun je vinden bij Flight Sim Labs alwaar je ook tot de aankoop over kunt gaan. Oeps, voordat ik het vergeet; de ConcordeX voor FSX kost slechts €49,95.Ben je naar aanleiding van deze review verliefd geworden op de Flight Sim Labs ConcordeX, dan is het ook verstandig om je aan te melden bij hun forum en zodoende op de hoogte te blijven van alle ontwikkelingen.
Mocht je nog vragen en/of opmerkingen hebben naar aanleiding van deze review, schroom dan niet om mij direct per e-mail ( Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken ) te benaderen. 

Met vriendelijke groet,
Angelique van Campen